Efes Antik Kenti Hakkında Önemli Bilgiler

Efes Antik Kenti, İzmir’in Selçuk ilçesine bağlı. Selçuk’ta bir dönüm toprağın olsa yeter diye bir rivayet vardır çünkü nereyi kazsanız, altından altınlar seramikler çıkar. O bölgede bulunan Küçük Menderes nehri, Efes Antik Kenti’nin de sonu olmuştur. Çünkü Efes, liman kentidir. Küçük Menderes, alüvyonlarla doldurarak kentin sonunu hazırlamıştır

Antik kentlerdeki evlerde genelde kadın heykelciğine rastlanır. Kadın, bereketi simgeler.

Gideceğimiz yer 3. Efes olarak bilinen Helenistik dönem sonra da Roma dönemine hizmet etmiş. Roma, o dönemde Asya eyaletinin başkenti olmuştur ve günlük 1700 geminin yanaştığı bir antik kent haline gelir

Efes antik kenti girişi 100 TL müze kartınız varsa kullanabilirsiniz Yamaç evlerde geçersiz ama. Ben de birkaç gün önce Teos Antik Kentinden aldığım isimsiz müze kartı verip, üzerini yazdırdım. Böylece tekrar ücret ödemedim. Giriş ve çıkış farklı kapıdan yapılıyor. Müzekartla giriş yapılan kapı Magnesia kapısı. Bu noktadan 70 km düz gidildiğinde Magnesia antik kentine ulaşılıyor. Magnesialılar ilk olarak burayı kullandıklarından Magnesia kapısı ismini almış. Bir kaç önemli yapıdan bahsedeceğim.

Magnesia kapısından girer girmez ilk olarak bulunduğumuz alan, devlet agorası. Önemli bir devlet büyüğü değilseniz buraya giriş yok. Burası aynı zamanda o dönemde idari işlerin yapıldığı yer. Girişte de ilk olarak hamam çıkar karşımıza. Pandemi o dönemde de var olduğundan kente giriş yaparken ilk olarak duş almak gereklidir. Kadın ve erkekler ayrı gün ve saatlerde duş alırmış.

5

Prytaneion denilen yapının önündeyiz.  Buraya da sadece pritia, hestialar ve olimpiyatları kazanan atletler girebilirmiş.

Taşın üzerinde bulunan sembol, eczacılığın sembolü. Anlıyoruz ki yakınlarda bir yerde bir hastane var. Alanın üstünün kapalı olduğunu düşünürsek, kemerli bir kapı var ve üzerinde ‘ Ölüm buradan içeri giremez’ yazar. Yolu yürüdüğünde eğer bitirebilirsen hastaneye girebileceğin söylenir. İçeri giren, uyku odasına alınır ve nasıl iyileşeceğine dair rüya görmesi beklenir. Rüya gördüyse tedavi uygulanmaya başlar. Zira yolu bitiremeyen hastaneye giremez.

Artemis Tapınağı-  Lidyalılar zamanından -şu an sadece bir tane tapınağı kalmış, normalde 3 katı büyüklüğünde ve Dünya’nın 7 harikasından biri..

Artemis

Dominitian, Roma imparatorlarından bir tanesi. İlk olarak iktidara geldiğinde çok iyi bir imparatordur. Günün birinde rahipler ona bir kehanette bulunur, bu kehanete göre 12 yerinden bıçaklanarak öldürülecektir. Söylendiği gibi olur ve 12 yerden bıçaklanarak ölür. Kendi adına yapılan tapınak önce yıkılır, sonra 2 sütun olarak yeniden inşa edilir.

Pollio çeşmesi, insanlar evlerine su götürürlerdi. Evlerde su yoktu.

Nike, zafer tanrıçası. Delos adasında doğmuş, Delos adası , rüzgarlarıyla ünlü. Nike, her zaman yan durur şekilde resmedilmiştir. Tanrıçanın durumunu Nike firması amblem olarak almıştır. Bazı kaynaklarda da ‘ zenginden alıp, fakire veriyorum’ olarak geçer.

6

Herakles kapısından çıkınca normal vatandaşların gezeceği caddeye çıkılıyor. Kuretler caddesi ismi. Olimpiyatları kazanan ve bağış yapan insanların heykelleri var burada.

Herakles, gücün tanrısı. Elinde bir tane aslan var. Aslan aslında Nemea aslanı, Nemea bölgesindeki bir canavardır ve öldürülmesi gereklidir. Herakles öldürebilir ancak boğarak çünkü aslan derisinden bıçak geçemez. Ama Herakles, boğarak öldürdüğü için bir şekilde kafasını kesip, derisini yüzerek kendisine zırh olarak almıştır. Bu sebeple gücü simgeler. Devletin gücünü simgelesin diye de Herakles kapısı ismini almıştır. Herakles aslında Zeus’un gayri meşhur çocuklarından biridir ve hiçbir zaman Tanrı olmak istememiştir. Çünkü Zeus’un karısı Hera, kendisi gayri meşhur bir çocuk olduğu için Herakles ile uğraşmaya başlar. Herakles cinnet geçirir, karısı ve çocuklarını öldürür. Affedilmesi için kendisine 12 tane görev verilmiştir. Bu görevlerden biridir aslında Nemea aslanının öldürülmesi…

Skolastika Hamamı: Skolastika, Hristiyan bir kadın ve kendisi burayı tekrar restore ettirdiği için bu ismi almış.

Yamaçevler: Müzekart geçmiyor burada. Çok fazla resim var, heykel fazla yok. Alt tarafta mozaik yapı, otel tarzında bir yapı.

Kalp taşı, ‘Dokunduğunda hayatının aşkını bulacaksın’ anlamına gelirmiş.

Celcius Kütüphanesi: Aslında bir anıt mezar ,içeriden 3, dışarıdan 2 katlı olarak gösterilir. Daha uzun görünsün diye alt kısımlar daha ince yapılmıştır hiçbir masraftan kaçınılmamış, antik dönemin 3. Büyük kütüphanesi olarak tarihe geçmiştir. 12000 kitaplık bir arşivi vardır. Yanlardaki 4 tane heykel,  Celcius’un 4 tane öğüdünü temsil eder. Bilgi, bilgelik , akıl ve erdem...

4

Hadrian Tapınağı: Kendisi için tapınak yaptırılmış imparatorlardan bir tanesi. Kemerli yapı da kadın şans tanrıçası Tike. Kadın, hayatın kilididir. Taşı çekersen kemer yıkılır anlamına gelir.

Medusa, çok güzel bir kadın ama tapınağında Tanrı tarafından tecavüz edildiği için cezalandırılır ve saçları yılan, gözleri yılan gözü gibi olur. Buraya yapılma sebebi de nazar boncuğunu simgelemesi içinmiş, bakanlar taş olsun diye…

7

Aşk evi denilen yapı, o dönemin genelevi, dönem erkekleri kütüphaneye gidiyorum diyerek çıkarlar, kütüphaneye girdikten sonra da o zaman var olduğu düşünülen tünelle geneleve giriş yaparlar. Burada çalışan hayat kadınları sarı saçlı, çiçekli elbiseler giyerler. Bölge, limana da yakın olduğundan limandan gelen insanların burayı daha çok kullandığı söylenir. 

1

Ayak: Eğer ayağınız bu ayaktan büyükse aşk evine girebilirsiniz. Yanında nokta şeklinde bir kalp var, yanında da bir kadın. ‘40 adım sonra solda kalan evde aşkını bulacaksın’ demekmiş bu da.

2

Batı Anadolu’nun en büyük tiyatrosunda sıra… 24.000 kişilik, 3 farklı hiyerarşilik oturma düzeni var. Diğer tiyatrolardan farkı da normalde iki bölmeli oturma yeri varken, burada 3 tane var.

24000 kişilik dedik ama tamamı dolmuyormuş alanın. Romalılar genelde yatarak izlemeyi seviyorlarmış.

Tiyatronun her katı farklı dönemde yapılmış, ilk katı Helenistik dönem, Büyük İskender döneminde.2. ve 3. Katlar da Roma döneminde farklı imparatorlar tarafından yaptırılmış. Gladyatör dövüşlerinin de burada yapıldığı söyleniyor.

 

 

Nil Kurt

Yazar Hakkında

Nil Kurt

Tam anlamıyla bir seyahat tutkunuyum. Aktif olarak çalışıyor olmam sebebiyle sadece hafta sonlarımı,yıllık izinlerimi ve özel dönemleri kullanarak seyahat etmeye çalışıyorum.