Google+

MEDENİYETLER YATAĞI BOLİVYA

1371718 Nis 2016Gezi Notu
HÜSEYİN YILMAZHÜSEYİN YILMAZGold Yazar26 Oca 2012137170 Yorum

Güney Amerika’da yer alan Bolivya 1.100.000 kilometrekare alana sahip olup, Peru, Şili, Brezilya, Arjantin ve Paraguay ile komşudur. Yaklaşık 11 milyon kişilik nüfusa sahip bir ülkedir. Ülkeye
“medeniyetler yatağı” denilmektedir.

Bolivya’daki ilk yerleşim Titicaca gölünün kuzey tarafında başlamıştır. Bolivya’daki ilk medeniyetin MS 100- MS 600 senelerinde buralarda yaşamaya başladığı tahmin edilmektedir. Hatta günümüzde Bolivya’daki yerli halk olan Aymara’ların bu medeniyeti kuranların torunları olduğu düşünülmektedir. Ancak 15. Yy ortalarında Peru’dan bu bölgeye gelen İnkalar Aymaraları yenerek Altiplano bölgesini ele geçirmişlerdir. 1531'de ise Francisco Pizarro bu bölgeye gelmiş ve İnkalar’ı yenerek bölgeyi kendi kontrolüne almıştır.

İspanyollar, bu bölgedeki zengin petrol ve doğalgaz yatakları ile altın, gümüş, bakır gibi yeraltı zenginliklerini keşfedince, 16.yy’da Afrika’dan buraya köleleri getirip, özellikle gümüş madenlerinde çalıştırmışlardır.

Bu dönemde bir İspanyol kolonisi haline gelen ülkenin merkezi gümüşün en yoğun olduğu Potosi kentiymiş. Hatta o dönemde Potosi, tüm Latin Amerika’nın en büyük kentiymiş.

Yerel halk zaman zaman İspanyollar’ın baskıcı tutumuna karşı ayaklansa da ilk büyük bağımsızlık hareketi 1809 senesinde vukuu bulmuş. İspanyollar bu hareketi bastırsa da arkası kesilmemiş ve 1825 senesinde İspanyollar Bolivya’nın bağımsızlığını kabul etmiş.

Ülke İspanyol sömürgeciliği döneminde “Yukarı Peru” olarak adlandırılıyormuş. Ancak bağımsızlık sonrasında tüm Güney Amerika'yı İspanyol boyunduruğundan kurtaran Simon Bolivar'ı yaşatmak ve duydukları saygı ve minneti göstermek için ülkenin adını “Bolivar’ın ülkesi” manasına gelen Bolivya olarak değiştirmişler.

Bolivya’da ulusal kahraman olarak kabul edilen 1825’te Bolivya’nın bağımsızlığını kazandıran Simon Bolivar aslında bir Venezuella’lı.

La Paz şehrinde bir çok konaklama seçeneği var. Bunlardan en iyileri Greenhouse Bolivia, Chez Juanvi, Atix Hotel. Şehir merkezine yakın konaklamayı tercih etmek isterseniz Almudena Apart Hotel, Camino Real Aparthotel & Spa gibi otelleri tercih edebilir ya da daha ekonomik alternatifler isterseniz Casa de Piedra Hotel Boutique, Lhamourai Living, Hotel Gloria La Paz tesislerini deneyebilirsiniz. Bir de booking.com'un La Paz aramalarında ara sıra güzel indirimli fırsat otelleri oluyor. Onları da bu linkten takip edebilirsiniz.

La Paz

Bağımsızlıkla birlikte başkenti de Sucre olarak belirlemişler. Sucre şehri halen ülkenin anayasal başkenti. İdari başkent ise La Paz. Ancak en büyük ve gelişmiş kenti Santa Cruz de la Sierra.

Bağımsızlık sonrasında Bolivya’da maalesef istikrarlı bir siyasi yaşam sağlanamamıştır. 1825 senesinden bu yana 180 civarında darbe, 10’un üzerinde anayasa, 80 civarında cumhurbaşkanı görmüş olan ülkede 6 cumhurbaşkanı görev başındayken suikasta kurban gitmiştir.

Bolivya’nın komşularıyla özellikle de Şili ve Paraguay’la olan ilişkileri hep sorunlu olmuştur, dönem dönem bu ülkeler ile savaşlar yaşanmıştır. Özellikle 1883 senesindeki Pasifik savaşlarında Peru ve Şili'ye yenilince, pasifik kıyısındaki topraklarını kaybetmiş ve deniz ile olan ilişiği kesilmiş, bir kara ülkesine dönüşmüştür.

1932’de Paraguay ile başlayan sınır sorunu savaşı 1935 senesinde Paraguay’ın başarısı ile sonuçlanmış ve savaşa konu olan toprakların sadece %25’i Bolivya’da kalmıştır.

Bolivya zengin maden yataklarına sahip olduğundan, bu madenler de tarih boyunca ülkenin bir hedef olmasına neden olmuştur. Günümüzde bile bu kadar maden zengini bir ülkenin tüm yatakları farklı ülkeler tarafından işletildiği için, halk yokluk çekmektedir.

Madenler ilk olarak 1952’de devletleştirilmiş, 1966 senesinde tekrar özel sektöre devredilmiştir. Bu da halkın tepkilerine neden olmuş ve ülkede huzursuzluk baş göstermiştir. Tam bu dönemde Ernesto Che Guevara önderliğinde ve Küba desteğiyle Bolivya devrim hareketi başlatılmıştır. Guevara'nın yaklaşık elli kişiden oluşan ordusu ile ELN adı verilen Bolivya Ulusal Bağımsızlık Ordusu bir gerilla birlik oluşturmuş ve dağlık Camri bölgesinde Bolivya düzenli ordusuna karşı bazı başarılar elde etmiştir. Ancak Bolivya düzenli ordusu bu gerilla birliğini sindirmiş, 9 Ekim 1967'da La Higuera'da Ernesto Che Guevara'yı öldürerek de bu devrim hareketini sonlandırmıştır.

La Paz-1

Ernesto Che Guevara'nın Devrim hazırlığındayken Bolivya askerleri tarafından yakalanıp öldürülmesi, Sosyalizme Doğru Hareket Partisinin iktidar olmasına neden olmuştur.

Karışıklıklar bununla da sınırlı kalmamış. Devlet 1974'te fiyat ayarlamaları yapınca ülkede büyük karışıklıklar çıkmış, yüzlerce kişi öldürülmüş ve 1976'da ordu idareye el koyarak yönetimi ele almıştır. 1982 yılında ordu, General Guido Vildoso'yu Cumhurbaşkanlığına getirdikten sonra ülkede sükûnet sağlanmıştır.

2000 senesinde ise tarihteki ilk su savaşları olarak anılan “Cochabamba su savaşları” başlar. Bolivya’daki suyu elinde tutan Amerikan firması su fiyatlarına %40’dan %200’e varan zam yapınca halk ayaklanır. Özellikle çiftçi, işçi ve öğrenci grupları bir grup kurarlar ve şehrin giriş ve çıkışlarını, tüm yolları bloke ederler. Kentte hatta ülkede işler durma noktasına gelir.

Bolivya yönetimi de olağanüstü hal ve sıkı yönetim ilan eder. Amerikan su şirketi Agua del Tunari projesini geri çekmek durumunda kalır. Bu olay suların küresel özelleştirilmesine karşı verilen en başarılı mücadele olmuştur.

2003’te ise Başbakan Gonzalo Sanchez, Bolivya’nın yeraltı zenginliklerini savurmaya ve Şili üzerinden Amerika’ya çok ucuza doğal gaz satmaya kalkışınca halk yeniden ayaklanır. Bu ayaklanmalarda 60 kişi hayatını kaybeder. Ayaklanmaları bastıramayınca Gonzalo Sanchez, Amerika’ya kaçar.

Bu kez de yerine Carlos Mesa geçer, ayaklanmaları bastırır. Ancak 2 sene sonra 2005 senesinde yeni özelleştirme girişimleri ile halk önüne çıkınca yeniden ayaklanmalar başlar.

Günümüzdeki Bolivya devlet başkanı 2006’dan bu yana Aymara asıllı olan Evo Morales’tir. Bolivya tarihinin ilk kızılderili kökenli başkanı olan Morales, 1 Mayıs 2006 tarihinde, ülkedeki yabancı şirketlerin kontrolü altındaki, doğal gaz ve petrol alanlarını devletleştirdiğini açıklayarak halkın sempatisini kazanmıştır.

Bu kadar karışıklık yaşayan Bolivya’da zorunlu askerlik yok, askerlik isteğe bağlı. Askerlerin %20’si ise 14-16 yaş arasında.

Tüm bu yaşananlar sonrası Bolivya turizmini canlandırmak istediğinden Amerika dışında hiç bir ülkeden vize istemiyor.

La paz'da konaklamak için ulaşımı kolay ve yemekleri lezzentli Rendezvous Hotel ve Casa Skyways B&B gibi otelleri tercih edebilirsiniz. 
 

Yorumlar(0)

Yorumlar