Google+

Arama formu

​MİMAR SİNAN ROTASI: EDİRNE SELİMİYE CAMİİ

Bu yazı Gezimanya üyesi Cemre Yücekök tarafından yazılmıştır. Yazılarınızı sitemizde yayınlamak isterseniz üye olabilirsiniz.

Sıradaki durağımız ise Selimiye Camii. 70 metre uzunluğundaki 4 minaresi ve 31,28 metre çapındaki devasa kubbesiyle Selimiye Camii “göz alıcı, büyüleyici, muhteşem” sıfatlarının çok ötesinde bir başyapıt. 1568-1575 yılları arasında inşa edilen ve yapımında 15 bin işçinin çalıştığı Cami, II. Selim tarafından kendi ganimetleriyle yaptırılmış. Selâtîn camileri aslında vakıf eserleri olan ve padişah ya da sultanların isimlerini taşıyan camiler ancak Selimiye Camii, II. Selim’in adını taşımasına rağmen devlet parasıyla yapılmış bir yapı değil.

Edirne

Selimiye Camii’yle ilgili anlatacak elbette çok şey var. Öncelikle Cami’nin neden İstanbul’da olmadığından bahsedelim zira dönem itibariyle İstanbul başkent. Rehberimiz bunun nedenini üç başlık altında açıklıyor:

  • II. Selim’in babasının camisi olan Süleymaniye Camisi’nden daha büyük bir cami olacaktı ve bu halkın “çekişme mi var?” diye düşünmesine neden olabilirdi.
  • Rumeli’nin merkezi olan Edirne, köprü niteliği taşıyan ve her dinden insanın olduğu bir şehirdi, bu sebeple İslam kimliğini öne çıkarmak gerekirdi.
  • Osmanlı’nın Rumeli’yi unutmadığını ve ne kadar önemsediğini göstermesi gerekliydi.

Öncelikle Cami’nin dışını keşfetmeye başlıyoruz. Üç renkteki sütunlar (yeşil, kırmızı, kum rengi) farklı yerlerden getirilmiş, yekpare parçalar. Mısır’dan, Kavala’dan getirilmiş olan sütunlar var. Bunlar toprağın 5-6 metre altına kadar gidiyorlarmış. Sütunların bağlantı yerlerinde kazınmış lale motiflerini görüyoruz.

Edirne bölgesine uygun ulaşım yollarından biri de havayolu. En uygun fiyatlı uçak biletlerini görmek için tıklayın

Edirne-1

Edirne şehrinde bir çok konaklama seçeneği var. Bunlardan en çok tavise edilenleri Hilly Hotel, Kalevera Hotel, Ramada Suites Hotel Edirne. Şehir merkezine yakın konaklamayı tercih etmek isterseniz Fidanoğlu Suite Hotel, Balkan Hotel, Çetin Otel Keşan. gibi otelleri tercih edebilir ya da en yüksek indirime sahip olanları mereak ediyorsanız Unisite Apart Otel, Ramada Suites Hotel Edirne, Ottoman Palace Hotel Edirne tesislerini incelebilirsiniz. Bir de Tatilsepeti.com'un Edirne aramalarında ara sıra güzel indirimli fırsat otelleri oluyor. Onları da bu linkten takip edebilirsiniz.

Kubbeden bahsetmeden olmaz. İçeriden ve dışarıdan ayrı ihtişamlı olan kubbe, dönemin en büyüğü. 43 metre yüksekliğinde kubbenin bu denli büyük olmasının altında elbette ki önemli mesajlar var. Birincisi, “ne kadar büyük kubbe, o kadar büyük cemaat” anlayışını yansıtmak ikinci olarak da Allah’ın birliğini göstermek.
 
Selimiye Camii’nin çok hoş bir detayı da yağmurda gizli. Yağmur yağınca kubbeden aşağı doğru süzülen su, kıble yönünde dökülüyormuş. Mimar Sinan’ın dehasını hayran olmamak elde değil. Sinan, burada filozof yönünü de gözler önüne sermiş ve her şeyin Allah’tan geldiği ve onunla alakalı olduğu düşüncesini muhteşem bir biçimde göstermiş.

Edirne-2

İkisinin erkek, ikisinin dişi olduğu rivayet edilen minareler 70 metre yüksekliğinde. Yunanistan’dan Edirne’ye gelirken 15 - 20 kilometre kala minarelerin görünmeye başladığını aktarıyor rehberimiz. Bu kadar uzaktan görülebilse de minareler, aynı anda farklı minarelere çıkan üç kişinin birbirini görebilmesi mümkün değil.

Edirne-3

Üçer şerefesi bulunan minarelerin ikisine üç farklı yoldan çıkmak mümkün. Özel izinler alarak biz de minarelerin 300’ü aşkın basamağını tırmanıyor ve güzel Edirne’ye bir de tepeden bakıyoruz. Hava biraz sisli ancak bu Edirne’nin güzelliğini saklamaya yetmiyor. Taş üstüne taş konarak inşa edilmiş Selimiye Camii mi daha güzel yoksa Edirne mi, düşünüyorum. Sanırım ikisini birbirinden bağımsız olarak düşünmemek gerek. Edirne ve Selimiye Camii, etle tırnak gibi.

Edirne-4

Selimiye Camii’nin içine girme zamanı ama kapı dahi kendisine saatlerce baktıracak güzellikte. Baykuşun suratını anımsatan süslemelere dikkatlice baktığınızda ters laleleri görebilirsiniz. Artık betimleyecek sıfat bulmak daha da zor. Mavi, kırmızı, beyazın güzelliği Edirnekâri, mozaik ve hat sanatıyla bütünleşmiş.

Edirne-5

Edirne-6

Edirne-7

Kubbenin hemen altında bulunan müezzinler mahfili biraz yüksekçe, 2,4 metre yüksekliğinde. Mahfilin Selimiye’ye sonradan getirildiği düşünülüyormuş zira estetik olarak bütünden biraz farklı. Mahfildeki kırmızı renge de “Edirne kırmızısı” deniyormuş.

Edirne-8

Edirne-9

Altında da yekpare mermerden yapılmış bir küçük havuz bulunuyor, bu tür küçük havuzlar Selçuklu ve erken Osmanlı dönemini yansıtıyormuş.

Edirne-10

Hemen yan taraftaki bacakta mermerde gizli bir “ters lale” motifi bulunuyor.

Edirne-11

Görmesi biraz zor. Ters lalenin “her şeyin Allah’tan gelip Allah’a gideceğini” ifade ettiğini rehberimizden öğreniyoruz. Lale ve Allah kelimelerinin Arapçada yazılışlarının aynı olması da bir başka detay. Ters laleyle ilgili iki rivayet var:

  1. Mimar Sinan’ın çok sevdiği torunu Fatma vefat ediyor fakat Sinan torununun yanına gidemiyor ve çok üzülüyor. İnşaatta çalışan işçilerden birisi de onun anısına “her şey Allah’a döner.” anlamında bu laleyi yapıyor.
  2. Diğer rivayete göreyse, mahfilde bulunan ters lale -biraz önce belirttiğim gibi sonradan eklenmişse eğer- insanoğlunun ne yaparsa yapsın kusurlu olduğunu, bir tek Allah’ın kusursuz olduğunu vurguluyor.

İlerleyince minberin ihtişamından büyüleniyoruz. O da yekpare mermerden yapılmış ve bana bal peteklerini anımsatıyor. Mermeri oyup da böyle bir güzellik yaratmak, muhteşem öyle değil mi?

Edirne-12

Edirne-13

93 Harbi’nde çinileri yağmalanan, duvarlarından birine top saplanan ve depremler atlatan Selimiye Camii, yüzlerce yıl geçmesine rağmen güzelliğinden hiçbir şey kaybetmemiş, olağanüstü bir yapı. Yıllar içerisinde değişen estetik anlayışımıza rağmen, her dönem beğenilen ve imrenilen Selimiye Camii, Edirne’nin kuşkusuz ki en kıymetlisi. Eğer halen Edirne’ye gelmemiş ve Selimiye’yi görmemişseniz çok şanslısınız! Çünkü bu kadar değerli bir mimarî yapıyı keşfetme ve hissetme olanağınız var.

Yazının tüm bölümlerine aşağıdan ulaşabilirsiniz:
MİMAR SİNAN ROTASI: MERHABA EDİRNE!
MİMAR SİNAN ROTASI: EDİRNE ADALET KASRI VE FATİH KÖPRÜSÜ
MİMAR SİNAN ROTASI: EDİRNE SELİMİYE CAMİİ
MİMAR SİNAN ROTASI: EDİRNE SAĞLIK MÜZESİ (DARÜŞŞİFA)
MİMAR SİNAN ROTASI: KIRKLARELİ SOKOLLU MEHMET PAŞA KÜLLİYESİ
MİMAR SİNAN ROTASI: BÜYÜKÇEKMECE SULTAN SÜLEYMAN KÖPRÜSÜ

 

Etiketler