Google+

Arama formu

TARİHİ VE MİMARİSİYLE ÇERKESSK

Bu yazı Gezimanya üyesi TUĞÇE YILMAZ tarafından yazılmıştır. Yazılarınızı sitemizde yayınlamak isterseniz üye olabilirsiniz.

Karaçay Çerkes Cumhuriyeti’nin başkenti olan Çerkessk, ilk olarak 1804 senesinde Ruslar tarafından Adigeler’in elinden alınmış ve Kuban Irmağı kenarında stratejik bir noktada yer aldığı için Rus askeri kalesi olarak kurulmuş. O zamanki adı Stanitsa Batalpaşinskaya yani Battal Paşa Köyü. Buraya bir Osmanlı komutanının ismini vermelerinin sebebi, 1787 senesinde Ruslar ile Osmanlılar arasında yapılan savaşta esir alınan Osmanlı komutanının adının Battal Paşa olması. İsminin Çerkessk olarak değiştirilmesi ise 1931 senesine rastlıyor. Ancak 1934'te adı tekrar değişiyor ve Sulimov oluyor, 1937'de Ejovo-Çerkessk olarak anılıyor. 1939'da tekrar ismi değiştiriliyor ve o günden bu yana Çerkessk olarak biliniyor.

İkinci Dünya savaşı sonlarına doğru 1943 senesinde Almanlar ile işbirliği yaptıkları gerekçesiyle  Kazakistan ve çevre bölgelere sürülen Karaçaylar’ın 1956’da aklanması sonrası tekrar kendi ata topraklarına dönmelerine izin verilmiş.

Yaklaşık 120.000 nüfuslu kentin %35'i Çerkes yani Adıge, %21'i Karaçay, %12'si Abaza kökenli. Dolayısıyla burada dil çeşitliliği de bir hayli fazla. Hatta sadece bu bölgede değil tüm Kafkasya’da çok sayıda dil konuşulmakta. Bir hikayeye göre, zamanında ülkelere dilleri dağıtan bir tanrı varmış. Bohçasında diller diyar diyar gezermiş. Almanya’ya gitmiş, Almancayı bırakmış; Fransa'ya gitmiş Fransızcayı bohçasından çıkarmış; Yunanistan’a gelmiş, Yunancayı bırakmış derken Kafkasya’ya ulaşmış. Ama buralar dağlık olduğundan yürürken ayağı taşa takılmış ve bohçasındaki diller de ortaya saçılmış.

Çerkessk

Bu nedenle olsa gerek 5 farklı resmi dil kullanılıyor:  Kabardey-Çerkesçe, Karaçay-Balkarca, Abazaca, Nogayça ve Rusça. Kültür kurumları, televizyonlar ve radyolar bu 5 dilde yayın yapsa da fiili resmi yazışmalarda Rusça kullanılıyor.

Halkın büyük kısmı Müslüman olsa da çok sayıda Ortodoks da bulunmaktadır.

Çerkessk-1

Eğitime büyük önem vermektedirler. Cumhuriyet genelinde yaklaşık 60 bin öğrenciye hizmet veren 180 civarı ortaokul, 5bin öğrenciye hizmet veren teknik okul ve 4 bin öğrenciye hizmet veren üniversite vardır.
200 kütüphaneye sahip bölgede basılan kitap sayısı da bir hayli fazla. Sadece Karaçay dilinde yılda 47 bin kitap basılıyor. Oyunların, konserlerin sergilendiği tiyatro sayısı da hiç az değil. Yani işin özü Karaçay – Çerkesler eğitimli ve kültürlü bir toplum.

Çerkessk-2

Sokakta gezerken her an ikinci el kitap satan tezgahlar ile karşılaşabilirsiniz.

Çerkessk-3

Çerkessk eğitim ve kültür kenti olmasının yanı sıra önemli bir sanayi kentidir. Bölgedeki sanayi tesislerinin %65'i başkent Çerkessk ve çevresinde yer alır.
Kentin en sosyal noktası trafiğe kapalı yaklaşık 1 kilometre uzunluğundaki cadde ve çevresi. Oldukça geniş olan bu caddenin girişinde sembolik bir kapı var.

Çerkessk-4

Caddenin iki tarafında 2 – 3 katlı evler yer alıyor. Hepsi pastel tonlarda. Bazılarının alt katları tamamen kafe olarak hizmet veriyor.

Çerkessk-5

Kapıdan geçip cadde boyunca yürürken sağlı sollu çiçeklendirilmiş alanlar göreceksiniz. Bu çiçeklendirilmiş alanlar arasında da burçları temsil eden heykel çalışmaları ve dinlenmek için banklar yer alıyor.

Çerkessk-6

Sol kolda Karaçay- Çerkes Cumhuriyeti’nin kurulmasında ve gelişiminde rol oynamış şahsiyetlerin yer aldığı anıtı görebilirsiniz.

Çerkessk-7

Bunun hemen yanında ise alabildiğince uzanan park alanı başlıyor. Bu park alanı içinde bir de oldukça büyük bir göl var. Yaz aylarında halk buraya gelip göle giriyor, göl çevresinde güneşleniyor.

Çerkessk-8

Bu parkın içinde restoranlar, kafeler, tiyatro salonları, lunapark  gibi pek çok mekan mevcut. Parkın en dikkat çekici anıtı ise 2015 senesinde kentin kuruluşunun 190. yılı anısına yapılan dev anıt.

Çerkessk-9

Çerkessk, dağ turizmi için bu bölgeye gelenlerin uğrak noktalarından. Buradan çıkıp meşhur Dombay’a doğru giderken yol üzerinde sıralanmış köylere ve bu köylerdeki evlere nasıl doğalgaz dağıtıldığını görebilirsiniz. Sarı borular buradaki tüm evleri sarmalıyor.

Çerkessk-10

Yine yol üzerinde uğranabilecek bir diğer yer Savaş Müzesi. Yol üzerindeki bu müze silindirik ve çatısı düz bir mimariye sahip. Bunun sebebi bu yapının hemen arkasında yükselen ve zamanında savaşın cereyan ettiği dağa benzetilmek istenmesi.

Çerkessk-11

Müzenin içinde savaşta kahramanlıkları olan kadın erkek kişilerin fotoğrafları, kişisel eşyaları, çeşitli silahlar, el yazmaları sergileniyor.

Çerkessk-12

Bu müzenin hemen karşısında ise parça parça taş bloklardan oluşan bir anıt var. Bu anıtın sol tarafındaki taş bloklar küçük Kafkasları, sağ tarafındakiler büyük Kafkasları anlatıyormuş. Ancak burada bu blokların sağladığı bütünlük Kafkasların geçilemez, aşılamaz olduğunu anlatıyormuş.

Çerkessk-13

Eğer Dombay’a ya da Çerkeskk’e gelirseniz yol üzerindeki bu müzeyi ve anıtı da listenize dahil edin.

Etiketler


TUĞÇE YILMAZ kullanıcısının resmi
Yazar Hakkında

TUĞÇE YILMAZ

 Yaklaşık 15 sene Medya satın alma ve Planlama sektöründe çok uluslu şirketler ile çalıştıktan sonra kendi tutkusu olan gezi ve seyahate yönelerek Gezimanya.com’u kurmuştur. 1997 - 1999 İstanbul Üniversitesi Piyasa Araştırmaları ve Reklamcılık, 1999 - 2000 İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakultesi Antropoloji ve 2000 – 2004 Marmara...