Google+

YÜKSELEN GÜNEYDOĞU (BÖLÜM 5): HARRAN YAKINLARI

19409 Eki 2017Gezi Notu
nevinsalmannevinsalmanGold Yazar09 Eki 20171940 Yorum

BAZDA MAĞARALARI

Harran’dan ayrılıp mağaralara doğru ilerlerken yolun her iki yanındaki taş ocakları dikkatimi çekiyor. Bozdağ ya da Bazda Mağaraları’na ulaştığımızda çevredeki 3-5 kerpiç evden koşarak gelen güler yüzlü sevimli kız çocuklarıyla konuşuyorum. Öyle sevimliler ki hemen video kameramı çalıştırıyorum ve sohbete başlıyoruz, köyde okul yok elbette, yakın bir köydeki okula servisle gidiyorlarmış, duymak sevindiriyor beni ama karı kışı yamandır buraların, nasıl gider gelirler bilinmez, “sakın bırakmayın okulu” diyorum.

Mağaranın içine girdiğimdeki şaşkınlığımı ise anlatamam, beklemediğim kadar büyük ve ilginç, birkaç katlı, büyük bir mağara. Birkaçımız iniyoruz aşağılara, daha da derinleri var, kaç kat belli değil. Tamamen doğal olan mağaranın duvarlarındaki Arapça yazılar 13. yüzyılı işaret ediyor. Binlerce yıl çevredeki yapılar (Harran, Şuayp, Han El-Ba’rür) için alınan taşlarla oyuklar, galeriler, meydanlar oluşmuş, uzun tünellerle dağın çeşitli yönlerine çıkışlar sağlanmış. Şanlıurfa ve Harran Kalesi taşlarının bu taş ocağından taşındığı da rivayetler arasında. Burayı daha önceki gelişlerimde atlamış olmama mı şaşkınlığıma mı şaşırmalıyım bilemedim.

Harran

Harran-1

Harran-2

Kızlara veda ederek ayrılıyoruz.
Ah be yurdum insanı, duvarlara yazı yazmaktan, aşkını itiraf etmekten ne zaman vazgeçeceksin?

HAN EL-BA’RUR (KERVANSARAYI)

(Ba’Rur: keçi gübresi)

Harran’a 26 km mesafede Tektek Dağları bölgesinde ilginç bir yere geliyoruz. Göktaş köyünde bulunan ve Eyyubiler Dönemi’ne ait, Anadolu Selçuklu kervansaraylarının tüm özelliklerini taşıyan bu yapının tarihi 1219 yıllarına kadar uzanmakta. Yapı, İsa oğlu İmad oğlu Hacı Hüsameddin Ali Bey tarafından kervansaray olarak yaptırılmış, ancak Moğol istilasından sonra harap olmuş ve yerli halk tarafından uzun yıllar ahır olarak kullanılmış. Birçok yerde olduğu gibi burada da bir efsane var tabii... Hacı Hüsameddin Ali Bey, yoldan geçen veya kervansarayda konaklayan misafirlerine ikram etmek için hanı kuru üzümle doldurmuş. Her nedense, “Benden sonra gelenler burayı keçi gübresi ile dolduracaklardır” demiş. Gerçekten de yerler keçi gübresi ile dolu, yine gübre çuvalları da tarihî kervansarayın içlerine istiflenmiş.

Harran-3

Harran-4

Harran-5

Harran-6

ŞUAYP ANTİK KENTİ

(Şuayp: Eski İnsan Şehri)

13 km sonra Şuayp peygamberin yaşadığı yer olduğu düşünüldüğü için kutsal sayılan antik kente geliyoruz. Sevimli çocuklar sarıyor hemen etrafımızı, tepelere çıkarken çıplak ayakları ile bize eşlik ediyorlar, ziyaretçileri olduğu için mutlu gülümsüyorlar, belli ki fazla gelen olmuyor.

Harran-7

Harran-8

Harran-9

Harran-10

Harran-11

Kent geç Roma Dönemi’ne (MS 4.-5. yy.) tarihlenmekte, tipik Roma tarzında yapılan evlerin avluları, etrafı duvarlarla çevrili ve üstü kapalı. Her evde bir su kuyusu, altlarında ise ana kayaya oyulmuş kiler bulunmakta. Bilim adamlarının yaptığı araştırmalar sonucu varılan ortak görüş, bu yerleşim içinde yer alan evlerin Harran Ovası’nda yaşayan insanların yazlıkları olduğu şeklinde.

Bu antik kent ismini Şuayb peygamberin buradaki  bir mağarayı ev ve ibadethane olarak kullandığı rivayetinden almış, bu mağara da Şuayb peygamberin makamı olarak ziyaret edilmekte. Yörede ciddi bir arkeolojik çalışmanın yapılması şart diye düşünüyorum ve antik kentin gizemlerinin ortaya çıkarılmasını umut ederek, çocuklarla vedalaşarak ayrılıyoruz.

SOĞMATAR ANTİK KENTİ

(Şuayp kentine 18 km uzaklıkta)

Tektek Dağları bölgesinde, Abgar Krallığı Dönemi’nde Harran halkının Ay Tanrıları Sin’e tapındıkları oldukça önemli bu kült merkezi, yine Roma dönemine (MS 2. yy.) tarihlenmekte. İranlıların Urfa bölgesine yaptıkları yoğun saldırılar nedeniyle bölgeden kaçan halk tarafından kurulmuş, İslam dönemine kadar kült merkezi özelliğini korumuş ve höyükteki bulgulara göre kalkolitik dönemden bugüne kadar kesintisiz yerleşim olmuş.

Harran-12

Harran-13

Harran-14

Pognon Mağarası duvarlarındaki Sin ve Şamaş kabartmaları ile ilginç bir mağara (ya da tapınak). Daha sonra tırmandığımız, kayalıklı sarp bir tepenin yamaçlarında yer yer tanrı kabartmaları, kayaya oyulmuş çok sayıda kaya mezarı, su kuyuları ve zemine kazılmış yazıtlar görülmekte, tepe kutsal.

Harran-15

Harran-16

Harran-17

Rivayete göre Soğmatar antik kentindeki tarihî kuyu Hz. Musa Kuyusu.
 
Harran’dan çıktıktan sonra toplamda 57 km yol yaparak çok ilginç yerler gördük. Urfa gezinizde illaki Harran’a gideceksiniz, bu yöreleri de rotanıza ekleyebilirsiniz, sadece 1 gününüzü alacak ama kesinlikle değer.

Yükselen Güneydoğu yazı dizisinin tüm bölümleri:

https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-1
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-2-urfa-1
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-3-urfa-2
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-4-harran
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-5-harran-yakinlari
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-6-urfa-muzeleri
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-7-halfeti
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-8-gaziantep
https://gezimanya.com/GeziNotlari/yukselen-guneydogu-bolum-9-pisirici-kasteli-ve-mescidi

-
Yorum göndermek için Giriş Yapın veya Üye Olun

Yorumlar(0)

Yorumlar