Cusco - Peru ile İlgili Bilmeniz Gereken Önemli Bilgiler

Cusco kenti İnkalar Medeniyetinin merkezine bir giriş kapısı. Kent 12 dağ kütlesinin ortasındaki ovaya kurulmuş olduğundan, şehre “göbek deliği” anlamına gelen Cusco adı verilmiştir. İnkalar Cusco’yu inşa ederlerken, kutsal hayvanları Puma’ya benzetmişler.

Cusco’nun görkemli uygarlığının yanı sıra, sahip olduğu altın, gümüş madenleri ve değerli taşları da İspanyollar’ın iştahını kabartmış. Bu müthiş uygarlık ne yazık ki İspanyollar tarafından sona erdirilmiş. Sonlarının gelişi ise Avrupalı’ların buraya ayak başması ile başlayan salgın hastalıklar ve yerel kabilelelerin İspanyollar tarafından İnkalar’a karşı kışkırtılması ile neticesinde gerçekleşmiş.

Cusco’nun rakımı çok yüksek, denizden 3.400 metre yükseklikte yer alıyor. Bu nedenle bol sıvı tüketmeniz ve yavaş hareket etmeniz gerekiyor. Etrafta oksijen tüpü gibi gerekli malzemeleri satan yerlerden bir oksijen tüpü tedarik etmeniz fena olmayabilir. Buna ek olarak burada çok yaygın olan coc yaprağını da çiğneyebilirsiniz ama çiğnedikten sonra yutmayınız.

Cusco İnka İmparatorluğu’nun merkezi. Cusco’nun merkezi ise Güneş Tapınağı, diğer adıyla Qoricancha Sarayı. “Qoricancha” altın kale anlamına geliyor. Bu tapınak ilk olarak Manco Tapac tarafından yaptırılmış, Pachautec tarafından da bu tapınağa bazı yapılar eklenmiş. Burayı mutlaka ziyaret etmelisiniz.

Altın kale de denilen bu büyük taş blokların harç ve çimento kullanılmadan o dönemde yapılabilmiş olması hayret verici. Harç ve çimento kullanılmamasına rağmen büyük taş blokları o kadar sağlam bir yapı oluşturmuş ki, burası büyük depremlere rağmen ayakta kalabilmiş. Bu taşların üzeri o dönemde tamamen altın levhalarla kaplanmış, bu yüzden buraya Altın Kale deniliyor. Ne yazık ki, altın levhalar İspanyollar tarafından sökülüp eritilmiş. Ve eritilen altınların büyük kısmı İspanya’ya götürülmüş, ufak bir kısmı ise katedrallerde süsleme olarak kullanılmış.

Gitmeniz gereken bir diğer önemli yer ise Sacsayhuaman Kalesi. 1460’da Kral Pachacutec tarafından Chanazlar’a karşı kazanılan zafer anısına yapılmış bir kale burası. İnşası 50 yıl sürmüş ve yapımında yaklaşık 30.000 kişi çalışmış. İspanyollar’ın istilası sırasında da çok sayıda İspanyol bu kalenin duvarları önünde can vermiş.

Yine bu bölgede İnkalar’ın savunma amaçlı yaptıkları labirente girmeli ve kaybolmalısınız. Labirentin sonunda ise asillerin mumyalandığı bir mumyalar mağarası var. Ayrıca bu mağaranın önünde bir de adak taşı bulunuyor. Bu sunakta, önemli günlerde Tanrılarına Pumaları kurban ediyorlarmış. Pumaların başları da buradaki sunakta kesiliyormuş.

Labirentin sonunda ise seyyar satıcılar ve rangarenk eşyalar sizleri bekliyor olacak. Hırkalar, pançolar, şallar, heykeller ve çeşit çeşit süs eşyaları burada mevcut.

Sırada Cusco’nun güzeller güzeli meydanı Plaza Das Armas var. Bu meydanda önemli olan 4.000 metrekare alan üzerine kurulmuş olan katedral. Katedralin inşası 94 yıl sürmüş. Yalnızca mihrabının süslemelerinde kullanılan gümüş 1.200 ton. Katedral içinde 3 kilise ve 13 şapel bulunuyor. İçindeki freskler çok etkileyici. Ayrıca içindeki ağaç oymaları muhteşem. İnkalar bu ağaç oyma işçiliğini İspanyollar’dan öğrenmişler. 

Plaza Das Armas’ın gecesi de gündüz kadar etkileyici ve tabiri caizse romantik. Etrafta çok sayıda restoran bulunuyor bunlardan birine girebilir akşamınızı bu hoş atmosferde devam ettirebilirsiniz.

Gittiğiniz yerlerde kadınların başlarında gördüğünüz şapkalar ise asaletin simgesi. Kısa boylu şişman yerel kıyafetli bayanların hepsi şapkalı. Özellikle alpaca yününden yapılmış melon şapkalar giyiyorlar. Bunlara da burada alışmanız gerekiyor, gerçi bu renkli görüntülere alışmamak mümkün değil.

Bir diğer destinasyon Kutsal Vadi olmalı. “Urubamba” olarak bilinen Kutsal Vadi, Pisak bölgesi ile Ollantaytambo arasında yer alıyor. Kutsal vadi Urubamba Nehri'ne, diğer adıyla Vilcanota Nehri'ne paralel kalan tüm alanı kapsamaktadır. Burası pek çok İnka sit alanını da barındırmaktadır. Bu bölge Perulu’lar için hem dini, hem de politik olarak çok önemli. Tarım için de çok uygun. Peru’daki en iyi mısır burada üretilmiş.

Ayrıca burada kurulan Pisak Pazarı’na da uğrayabilirsiniz. Özellikle  yöresel değerleri ve eşyaları sevenler için burası bir maden gibi.

Sırada 3.765 metre yükseklikte yer alan İnkalar’ın hamamları var. “Tambomachay” adı verilen bu İnka hamamlarında, İnka kralları beden ve ruh temizliklerini yapıyorlarmış. Bu bölgede çok sayıda yeraltı kaynakları varmış. Burada kayalar oyulmak suretiyle su kanalları oluşturulmuş. Bir efsaneye göre, hangi su yolundan su içilirse farklı bir şeye iyi geliyormuş. Şöyle ki, sağ alt su yolundan su içilecek olursa insanın gençleştiğine, sol alt su yolundan içilirse kişinin ikizleri olacağına, üstteki su yolundan içilirse ise kişinin kutsandığına inanılıyor.

Burası turistik bir bölge olduğu için, İnka hamamlarına giden yol üzerinde sağlı sollu kısa boylu, şişman, geniş göğüs kafesli, şapkalı yerli kadınlar yolun kenarına oturmuş, yanlarında lamaları yün eğiriyorlar. Resim çektirmek isteyenlerle, cüzzi bir ücret karşılığında poz veriyorlar.

Burada İnkalardan kalan pek çok şey mevcut. Bu kalıntılardan özellikle İnkaların nasıl bereketli topraklarda ve ne kadar bereketli yaşadıklarını görebilirsiniz. ÖZellikle tahıl konusunda çok başarılı olmuşlar ve 25 farklı çeşit mısır yetiştirmişler.

Cusco bunlarla bitecek bir yer değil, derin tarihin bütün ihtişamıyla anlatacak hikayeleri, gösterek güzellikleri adeta bitmiyor. Sıradaki yer Raqchi kenti. Raqchi kalıntıları, her birinin özel bir işlevi olan farklı alan ve yapılardan oluşuyor. Ancak bu yapılardan en önemlisi iki katlı Virakoça Tapınağı. Virakoça Tapınağı, İnka mimarisinin en ilginç ve kendine özgü örneklerinden biri olarak biliniyor.

Ayrıca bu bölge yiyecek depolamaya elverişli iklim şartlarına sahip olduğundan, pek çok depo inşa edilmiş. İnka döneminde 160 depo varmış, ama günümüzde 7 tanesi görülebiliyor.

Bu bölgede bulunan yerel pazar da bir hayli ilginç. Burada çömlek yapımı çok gelişmiş. Özellikle çok küçük hayvan figürleri (puma, öküz, lama, kondor) ve Peru yaşamını anlatan minik insan figürleri çok etkileyici. En fazla 2 santimetre büyüklüğündeki bu el yapımı heykelciklerden özel bir hediye vermek isteyenler mutlaka almalı.

Unutmadan, erafta çok sayıda lama görebilirsiniz, çok yaklaşmamanızı salık veriyoruz çünkü tükürebiliyorlar.