Prizren - Kosova

Kosova’nın tarihi bir şehri olan Prizren’in nüfusu yaklaşık 235.000 kişidir. Prizren kenti Şar Dağları’nın eteklerine kurulmuştur ve üç taraftan dağlarla çevrilidir. Arnavutluk sınırında yer alan Prizren Kosova’da en fazla Türk’ün yaşadığı şehirdir.

Priştine ile Prizren arası 75 kilometredir. İki kent arasında yarım saatte bir otobüs seferleri yapılmaktadır. Günümüzde Prizren'de yaklaşık 15.000 - 20.000 Türk yaşadığı tahmin edilmektedir. Şehir nüfusunun büyük bir kısmını ise Arnavutlar oluşturmaktadır. Bir çok Arnavut Türkçe bilmektedir.

Fatih Sultan Mehmet, Prizren'i 21 Haziran 1455’te fethetmiştir. 1912 senesinin Ekim ayında Balkan Savaşı ile Sırplar’ın eline geçen Prizren, 1999’da Yugoslavya ve NATO arasında meydana gelen savaş sonrası BM'nin kontrolüne geçmiştir. Prizren, Balkanlar’da Osmanlı etkisinin çok yoğun yaşandığı şehirlerdendir.

Prizren’e daha girerken uzaktan Prizren Kalesi'ni görebilirsiniz. Kale 590 metre yükseklikteki bir tepenin üzerine kurulmuştur. Kentin en yüksek tepesinde bulunan kale Bizans'tan kalmıştır ve Osmanlı zamanında da kullanılmıştır. Şu anda bakımsız durumdadır.

Prizren’de Osmanlı zamanından kalma çok sayıda tarihi eser yer almaktadır. Şehir merkezinde 37 tane cami, 3 Ortodoks Kilisesi ve 1 Katolik Kilisesi bulunmaktadır.

Ak Nehir olarak da bilinen Bistrica Nehri kentin ortasından geçmektedir. Nehrin üzerindeki tarihi Bistrica Köprüsü görülmeye değerdir. Bu köprüye Taş Köprü de denilmektedir. Köprünün yakınında, Balkanlar’ın en yüksek minareli camisi olan Sinan Paşa Cami yer almaktadır.

Sinan Paşa Cami, Sufi Sinan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Cami minaresinin yüksekliği 43.5 metredir ve kentteki en yüksek minareli camidir. Bu cami bir dönem “Doğu Dillerinde El Yazma Eserleri Müzesi” olarak kullanılmıştır, 1992 yılında ise yeniden ibadete açılmıştır.

Kentte sadece 30’ar metre aralıklarla Sinan Paşa Camisi, Sırp Ortodoks Kilisesi ve Katolik Kilisesi yan yana bulunmaktadır. Bu da kentin % 95 gibi bir oranının Müslüman olmasına rağmen çok dinli ve hoşgörülü bir ortama sahip olduğunu göstermektedir.

Cami etrafındaki merkez meydana Şadırvan adı verilmiştir. Bu meydan Prizren'in kalbidir. Tüm restoranlar ve kafeler bu meydan çevresinde konumlanmıştır. Meydanın ortasında bir de çeşme yer almaktadır. Bu bölgedeki çarşı aynı Anadolu’daki Türk çarşılarını anımsatmaktadır.

Prizren’de evler genelde tek ya da iki katlıdır. Evlerin ön cephesi bahçeye bakar. Yaz aylarında yemekler avlunun bir köşesinde bulunan yaz mutfağında pişirilir. Genelde yanyana bitişik nizam olan evlerde komşulara geçmek için ara kapılar bulunur. Bu kapılar sayesinde neredeyse sokağa hiç çıkılmadan tüm mahalledeki evler dolaşılabilir. Evlerin dış yüzü kireç, iç yüzü ise civit veya kireç ile badanalanmaktadır.

1459’da Fatih Sultan Mehmet Prizren’e gelmiş ve hemen öncesinde burada bir mescit inşa edilmiştir. Kırık Mescid adı verilen mescid’de Fatih Sultan Mehmet Prizren’deki ilk cuma namazını kılmıştır. Eski Yugoslavya döneminde çok bakımsız kalan mescid, 2001 senesinde Türkiye’nin desteği ile restore edilmiştir.

Prizren'in önemli camilerinden biri olan Mehmed Paşa Camii de, Dulkadiroğullarından Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır. Caminin karşısında ise Mehmed Paşa'nın adıyla anılan bir türbe bulunmaktadır.

Kentte yer alan Bayraklı Cami de görülmeye değerdir.

Dört asırdır orjinal şeklini koruyan Saraçhane Tekkesi, savaşlarda yıkılmamış olan nadir yapılardan biridir. Tekkeye dahil olan yapılar; semahane, türbe ve harem binasıdır. Tekkenin avlusunda, tekke ile aynı tarihlerde yapıldığı düşünülen bir de çeşme yer almaktadır.

Kosova alışveriş bakımından ziyaretçilere çok fazla olanak sunmamakta ve kent büyük alışveriş merkezleri içermemektedir. Halkın ihtiyaçlarını gördüğü pazarlardan yerel eşyalar ve Balkanlara özgü el işi eşyaları satın alabilirsiniz. Tarihi mekanların çevresinde ise ufak sokak tezgahları kurulmaktadır. Bu tezgahlarda da yöresel el yapımı ürünler bulabilirsiniz.