Google+

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR

142001 Mar 2017Özel Yazı

Bali’de gezilecek yerler ve yapılacaklardan önce Bali’nin geleneksel sanatlarından bahsedeceğim biraz. Her ülke ve her şehrin olduğu gibi Bali’nin de kendine has bir folkloru ve sanatı var. Mistik, otantik ve etnik sanatlar bunlar. Bir o kadar da el emeği istiyor. Her yiğidin harcı değil ne yazık ki bu sanatları icra edebilmek. Bali, sanat ve sanatçı dostu bir ada. Neredeyse herkesin bir sanat dalına ilgisi ve yeteneği var. Özellikle Ubud Bölgesi'nde. Geçmişten gelen, kuşaktan kuşağa aktarılmış bu geleneksel sanatlarına büyük bir hassasiyet ile sahip çıkmış Bali halkı. Atalarından öğrendikleri teknikleri kendi hayal güçleriyle birleştirdikleri zaman ortaya çıkan eserler ise gerçekten dünya üzerinde başka bir yerde göremeyeceğiniz cinsten.

Nedir peki bu geleneksel sanatlar? Ahşap işçiliği, batik, gümüş, taş işçiliği… Her biri yerel halk tarafından günlerce hatta belki de aylarca süren çalışmaların sonucunda ortaya çıkıyor. Yerel halk, geçimini bu el sanatlarından kazandıkları gelir ile sağlıyor.
TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR

Geleneksel el sanatları en güzel örneklerini Ubud Bölgesi'nde veriyor. Az önce bahsettiğim gibi buradaki yerel halkın geçim kaynağı bu emeklerin karşılığında elde ettikleri gelir. Mağaza ve butiklerde gördüğümüz ahşap ürünlerin çok büyük bir kısmının Uzakdoğu’dan geldiğini zaten biliyoruz. Bu ürünler Uzakdoğu’dan çok uygun rakamlarla getirilip bu mağazalarda oldukça yüksek fiyatlara satılıyor. Fakat Uzakdoğu’da özellikle Bali’de durum böyle değil. Burası ahşap işçiliğinin kalbi olduğu için ahşap ürünler burada gerçekten uygun fiyatlı. Tabi ki uygun fiyat kavramı almak istediğiniz ürünün büyüklüğüne, üzerindeki işçiliğe ve kullanılan ahşabın cinsine göre değişkenlik gösteriyor. Abanoz ağacından yapılan ürünler genellikle en pahalı olanlar. Devasa ahşap heykellerden, mutfağınızda kullanabileceğiniz küçük eşyalara kadar pek çok seçeneğiniz var. Ahşaptan yapılma bir Shiva Heykeli satın almak isterseniz Bali için bile yüksek sayılabilecek bir meblağı gözden çıkarmanız gerekecektir.

Bali’nin kendi içinde bile bölgeden bölgeye fiyat farkı var ahşap ürünlerde. Ubud ahşap ürünlerin en uygun fiyatlı satın alınabileceği bölge olduğu halde, Jimbaran ve Seminyak gibi lüks bölgelerde fiyatlar yükseliyor. Çünkü Ubud’da ahşap ürünler almak için bir ahşap atölyesine gitmeli ve ilk elden bu ürünleri satın almalısınız. Fabrika satış mağazası gibi düşünün. Jimbaran ve Seminyak gibi bölgelerde ise bu ürünler süslü ve sevimli küçük butiklerde satılıyor. Haliyle bu ürünlerin bu şekilde sunumu fiyatlara da yansıyor. Eğer Bali’den ahşap ürünler almak isterseniz benim tavsiyem kesinlikle Ubud’dan yani bu ürünlerin merkezinden bu alışverişi yapmanız.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-1

Ortaya çıkan ahşap ürünlerin tasarım süreci tamamen ahşabı ham haliyle eline almış olan işçinin hayal gücüne kalmış. Ürünler üzerinde Hinduizm esintileri en çok göreceğiniz şey. Genellikle Hindu tanrılarının ahşap ile çeşitli şekillerde tasvirlerini yapıyorlar. En pahalı olan ürünlerde genellikle bunlar oluyor. Üzerindeki işçiliklere baktığınız zaman zaten neden pahalı olduklarını anlamak da zor olmuyor. Bunların yanında masif ahşaptan mobilyalar da yapıyorlar.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-2

Batik ise bambaşka bir sanat. En az ahşap işçiliği kadar el emeği isteyen rengârenk bir dünya. Bali’de yaşayan yerli kadınlar tarafından nesilden nesile aktarılıyor. Ahşap işçiliğinden farklı olarak batik ürünleri tek kişinin elinden çıkmıyor. Bir kişi beyaz kumaş üzerine desenler çıkarıyor sonrasında diğeri beyaz kumaşı renklendiriyor diğerleri başka işlemler yaparak devam ediyorlar. Ortaya çıkan ürünlerin son haline gelmesi ise oldukça uzun bir süreç. İlk olarak beyaz kumaş üzerine tasarım yapılıyor. Ya var olan bir tasarımı kumaş üzerine işliyorlar ya da kumaş üzerinde kendileri tasarlıyorlar.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-3

Kumaş üzerine kurşun kalem ile tasarım yapıldıktan sonra kumaşın her iki yüzü balmumu ile kapatılır. Bunun amacı beyaz kalması istenilen yerlere boyanın değmesini ve boyaya batırılmadan önce renkleri belirlenmiş olan bölgelerin başka renk boyalardan etkilenmesini önlemektir. Sonrasında kumaş istenilen renklerde boyalara açıktan koyuya doğru batırılarak boyanır. Bu işlem için kumaş üzerinde aynı renklerde olması gereken yerler boyaya batırılma sırasına göre özel bir bıçakla kazınarak balmumumdan temizlenir. Boyama işlemi bittikten sonra kumaş kaynar suya batırılarak üzerinde kalan tüm balmumu çıkartılır.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-3

Son aşamada ise kumaş, renk tonlarının daha iyi görünebilmesi için yıkanıp kurutulur.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-5

Geleneksel batik sanatında genellikle mavi, kahverengi ve açık sarı kullanılır. Bu renkler hayatta olmayı sembolize ediyor.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-6

Batik ve ahşap işçiliğinden sonra Bali’de en çok rağbet gören işçilikler gümüş ve taş işçiliği. Bunlar da diğerleri gibi Ubud bölgesinde yerel halk tarafından yapılıyor ve bunlar için de gerçekten çok emek harcanıyor. Eğer Bali seyahatinizde gerçek anlamda yerel halkın elinden çıkmış ürünler satın almak niyetindeyseniz gitmeniz gereken bölgenin kesinlikle Ubud olduğunu da vurgulamış olayım. Bali’nin sanat ve sanatçı dostu bir ada olduğundan bahsetmiştik. Tabi ki bu sanat dalları el sanatları ile sınırlı değil sadece. Bali’de inanılmaz bir müzik ve dans kültürü de mevcut.
TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-7

Geleneksel müzik kültürleri tamamıyla Asya esintileri taşıyor. Zaten Hindu tapınaklarında gerçekleşen ayinlerden birini izleme imkânınız olursa bu geleneksel ve mistik müziğin insanı nasıl etkilediğine bizzat şahit olabilirsiniz. Bu müzik türüne ‘’Gamelan’’ deniyor. Gamelan, hem Asya kültürlerine özgü müzik türünü hem de bu müziği icra eden topluluğu ifade ediyor.
TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-8

Dans kültürü ise müzik kültüründen daha renkli bile diyebilirim. Geleneksel Bali dansları genellikle Hindu destanlarından bölümlerinin canlandırıldığı ve Gamelan müziğinin eşlik ettiği koreografilerden oluşuyor. Kecak, Barong, Legong, Baris, Topeng, Sanghyang ve çok daha fazlası… Özellikle Ubud Bölgesi'nde bu dans gösterilerini izlemek isteyenler için özel gösteriler düzenleniyor.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-9

Çok düşük bir ücret karşılığında bu gösterileri izleyebileceğiniz gibi denk gelirseniz eğer tapınaklarda gerçekleşen dini törenlerde de bu dansları izlemek mümkün.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-10

Ben bu dans türlerinden Barong dansını izleme imkanı buldum Ubud Bölgesi'nde. Barong gösterisi 5 bölümden oluşuyor. Bölümlerde anlatılanları biletinizi aldığınız gişede size verilen bir broşürden takip edebilirsiniz. Özet olarak anlatmak gerekirse Barong dansı iyi ve kötü ruhlar arasındaki bir mücadeleyi anlatıyor. Dansta geçen Barong iyi ruhu, Rangda ise kötü ruhu temsil ediyor.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-11

En popüler dans türlerinden biri olan Kecak dansı da Barong gibi epik bir Hindu destanını canlandırıyor. Buna göre Hindu tanrılarından biri olan Rama’nın karısı Sita, bir iblis tarafından kaçırılır. Bunun üzerine Hinduların maymun tanrısı Hanuman, ordusu ile birlikte Rama’ya yardıma gelir. Daire şeklinde oturan ve mantra söyleyen bir grup erkek dansçı Hanuman’ın askerlerini temsil eder ve onların Sita’yı kurtarma mücadelesini canlandırır.

Bu değişik dans kültüründe bizim en çok ilgimizi çeken şey ise kadın dansçıların el mudraları (duruşları) oldu.  Çok uğraştık ama nasıl ellerini o şekilde kullanabildiklerini bir türlü anlayamadık :)

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM-3 BALİ'DE GELENEKSEL SANATLAR-12

Bali’nin renkli dünyasından benim gördüğüm renkler bunlar. Artık Bali’yi gerçekten keşfetme zamanı geldi. Bir sonraki yazıya kadar kendinize iyi bakın…

Yorumlar(0)

Yorumlar