Google+

Arama formu

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ

Bu yazı Gezimanya üyesi nevinsalman tarafından yazılmıştır. Yazılarınızı sitemizde yayınlamak isterseniz üye olabilirsiniz.

Yeni Yıla girerken dilekler tutulur, yeni umutlar yeşerir yüreğimizde. Sağlık, mutluluk, sevgi, aşk… Daha neler neler... Ülkemiz için de huzur dileriz, elbette huzurlu bir ülkede yaşamak hepimizin en doğal hakkı. Benim bir başka dileğim daha var ülkem için. Diyorum ki ve istiyorum ki ülkemde birkaç yer daha UNESCO Dünya Mirasları Listesi’ne girsin.
 
Siz bir gezi anıları okuru iseniz ya da bir dergide, gazetede bir ülke hakkında bir yazı okurken "Dünya Mirası listesinde" ya da "dünya mirası listesinde yer alan" cümlesini okursunuz veya bu cümleyi duydunuz. Bu yazıyı okuduğunuz “Gezimanya.com”un ve benim gezi yazılarımda da sıkça okumuşsunuzdur. Peki, nedir “Dünya Mirası”, nasıl miras olunur, Dünya Mirası Listesi’ne nasıl giriliyor, bu listede Türkiye var mı? Varsa kaç yerimiz ve hangi yörelerimiz bu listede? Bu soruların yanıtını merak eden okurlar için biraz bilgi vermek istedim.

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ

Ben UDM diye bir olgu olduğunu ve UDM listesi diye bir liste olduğunu 2007 yılında öğrendim, konuya ilgi duyup detaylarını araştırıp öğrendikçe de bu konunun ülkelerin hem tanıtımı hem de turizm gelirleri açısından ne denli yararlı olduğunu gördüm.
 
Dünya varoluşundan itibaren, tarihteki her medeniyet, yaşadıkları devirlerdeki olanakları, kültürleri ve bulguları ile çeşitli eserler üretmiş, inşa etmiş ve asırlar sonra bile insanoğlunun hayranlık duyacağı şaheserler bırakmış, böylece kültürünü gelecek nesillere taşıyarak insanoğluna büyük bir hizmette bulunmuş ve hatta belki de bugünkü teknolojiye katkıda bulunmuşlar. Şimdi bizlerin, ülkelerin de bu değerleri benimsemesi, koruması, tanıtması ve gelecek nesillere aktarması gerek. İşte bu görevi UNESCO üstlenerek 1972 yılında Paris'te toplanan 16. Genel Konferansı’nda "Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması"na dair bir sözleşmeyi kabul etmiş, Türkiye de bu sözleşmeyi 1982 tarihinde onaylayarak üye olmuştur. 

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-1

Dünya Mirası Listesi, bu sözleşmeye üye ülkelerin Turizm Bakanlığının, ülkesinin değerlerinin devleti tarafından korunacağını garanti ederek UNESCO Dünya Mirasları Komitesi’ne sunduğu ve  bu komite tarafından belirlenen, tüm dünya için önemli bir değer taşıdığı kabul edilen doğal ve kültürel varlıkların yer aldığı bir listedir. 
 
2014 yılı sonu itibariyle Dünya genelinde Dünya Miras Listesi’ne kayıtlı 1007 varlık bulunuyor, bunların 779’u kültürel, 197’si doğal ve 31'i ise karma (kültürel/doğal) varlıklar olup her yıl bu sayı artmakta: http://whc.unesco.org/en/list 

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-2

Bu listede, 50 Dünya Mirası ile İtalya ilk sırada yer alırken, bir kültür hazinesi olan Türkiye'mizin ne yazık ki sadece13 adet varlığı yer almakta. İlk 9 yerimiz listeye alındıktan sonra uzun yıllar (1998 - 2011) konuya gereken ilgi ve önemi göstermemiş, aday göstermemiş olan Türkiye geç de olsa konuya gereken önemi vermeye başladı. Son yıllarda büyük bir hamle yaparak 37 yerimizi aday  göstermiş, listeye alınmış olan tüm miras bölgelerimize, karayollarımız üzerine, havaalanlarımıza ve daha birçok yere Unesco ve Dünya Mirası amblemleriyle birlikte miras yerlerimizin fotoğraflarını içeren panolar koyarak, konunun ülkemizin tanıtımı açısından önemini vurgulaması sevindirici.

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-3

Benim de üyesi olduğum, "Dünya Mirası Gezginleri" adıyla kurulan dernek ise miras yerlerimizin çoğalması, aday yerlerin asıl listeye kabul edilmesi, listede olan yerlerimizin tanınması, korunması ve tanıtılması gibi konularda çaba göstererek çalışmalar yapmakta, Milli Eğitim Bakanlığı izni ile ilkokullardan başlayarak okullarda seminerler düzenleyerek, bu bilincin çocuk yaşta yerleşmesi için çaba harcamakta.

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-4

Türkiye'mizin UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan 13 varlığı ve bu listeye girmek için Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenen kriterler kabul edilme tarih sırası ile aşağıda. Ancak kendi kişisel görüşüm, bu kriterlerin yanı sıra hatta çok daha önemlisi, tüm ülke halkının bu değerlerin varlığını, değerini ve önemini bilmesi, tanıması ve koruyup kollamasıdır, diye düşünüyorum. İşte bu nedenle de diliyorum ki yeni yılda ve ileriki yıllarda daha çok yerimiz listede yerini alsın. Dünyanın birçok ülkesini gezmiş bir gezgin olarak gördüğüm birçok miras yerinden çok daha güzel, değerli yerleri olan Türkiye’miz bunu hak ediyor.

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-5

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-6

İstanbul’un tarihi Alanları [1985] (kültürel)
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (Nevşehir) [1985] - (hem kültürel, hem doğal miras)
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas) [1985] - (kültürel)
Hattuşaş (Boğazköy) – Hitit Başkenti (Çorum) [1986] - (kültürel)
Nemrut Dağı (Adıyaman – Kâhta) [1987] - (kültürel)
Xanthos – Letoon (Antalya – Muğla) [1988] - (kültürel)
Pamukkale – Hierapolis (Denizli) [1988] - (hem kültürel, hem doğal miras)
Safranbolu Şehri (Karabük) [1994] - (kültürel)
Truva Antik Kenti (Çanakkale) [1998] - (kültürel)
Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne) [2011] - (kültürel)
Çatalhöyük Neolitik Kenti (Konya) [2012] - (kültürel)
Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir) [2014] - (kültürel)
Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğusu (Bursa) [2014] - (kültürel)

UNESCO DÜNYA MİRASLARI LİSTESİ-7

Dünya Miras Listesi'ne Alınma Kriterleri 

Aday alanların, Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenen kriterlerden (6 kültürel ve 4 doğal kriter) en az birini karşılaması gerekmekte.
 
Kültürel kriterler;
 
*İnsanın yaratıcı dehasının üst düzeyde bir temsilcisi olması
*Dünyanın bir kültür bölgesinde veya bir dönemde mimarlık veya teknoloji, anıtsal sanatlar, kent planlama veya peyzaj tasarımı alanlarında önemli gelişmelere ilişkin insani değer alışverişlerine tanıklık etmesi
*Yaşayan veya yok olan bir kültür geleneğinin veya uygarlığın istisnai, ender rastlanan bir temsilcisi olması
*İnsanlık tarihinin önemli bir aşamasını veya aşamalarını gösteren bir yapı tipinin, mimari veya teknolojik bütünün veya peyzajın istisnai bir örneği olması
*Özellikle geri dönülmez bir değişimin etkisi altında hassaslaşmış olan çevre ile insan etkileşiminin veya bir kültürün/kültürlerin temsilcisi olan, geleneksel insan yerleşimi, arazi kullanımı veya deniz kullanımının istisnai bir örneği olması
*İstisnai evrensel önem taşıyan sanatsal veya edebi eserler, inançlar, fikirler, yaşayan gelenekler ve olaylarla doğrudan veya dolaylı olarak ilgili olması (Komite bu kriterin tercihen diğer kriterler ile birlikte kullanılması gerektiğini kabul etmekte)
 
Doğal kriterler;
 
*Doğanın bir harikasına veya eşsiz bir güzelliklere ve estetik öneme sahip doğal alanlar olması
*Yaşamış canlıların kalıntıları, yer şekillerinin oluşumunda devam eden jeolojik olaylar ve yer şekillerinin gelişimi gibi Dünya'nın doğal tarihine ilişkin eşsiz önemde bilgilere sahip olması
*Kara, tatlı su, kıyı ve deniz ekosistemleri ve hayvan ve bitki topluluklarının evrim ve gelişiminde devam eden önemli ekolojik ve biyolojik süreçleri sunan istisnai örnekler olması
*Bilim veya koruma açısından istisnai evrensel değere sahip tehlike altındaki türleri içeren yerler de dâhil, biyolojik çeşitliliğin yerinde korunması için en önemli ve dikkat çeken doğal habitatları içermesi.
 
Her köşesi bir cennet, bambaşka doğal güzellikte, bir tarih ve kültür cenneti olan güzel ülkemizin bu listede hak ettiği yeri alması dileğiyle tüm “Gezimanya” ekibi ve okurlarına MUTLU YILLAR!


nevinsalman kullanıcısının resmi
Yazar Hakkında

nevinsalman

Ankara da doğdum, TED Ankara Koleji ve Gazi Üniversitesi Mimarlık fakültesi mezunuyum. 6 sene Londra'da yaşadım, sonraki yıllarda İstanbul'a yerleştim ve serbest çalıştım. 10 senedir ise kış aylarında İstanbul'da, Mayıs-Aralık 7 ay Bodrum’da yaşıyorum. Tam bir Bodrum sevdalısıyım, en büyük keyfim yelken, yüzme ve squba-diving. Spor hayatımın...