Genel Bilgiler / Rehber

Lokasyon / Konum

Orta Asya'da yer alan Türkmenistan, İran ve Kazakistan arasında Hazar Denizi kıyısında bulunur. Güneyden İran, batıdan Hazar denizi, kuzeyden Kazakistan, kuzeydoğudan Özbekistan, güneydoğudan Afganistan'la çevrilidir.

İklim / Hava Durumu

Subtropikal çöl iklimi görülmektedir. Türkmenistan'da sert bir kara iklimi hakimdir. Sıcaklık gün ve sene içinde büyük farklılıklar gösterir. Topraklarının beşte dördünü Karakum çölü kaplamaktadır. Yazın (Temmuz - Ağustos) nadir olarak 35 derecenin altına düşen sıcaklık, Karakum Çölü'nde gölgede 50 dereceye kadar yükselir. Kışın sıcaklık ortalama -5 derece civarında olsa da, ülkenin kuzey kısmında zaman zaman -25 dereceye kadar düşer. En fazla yağış alan ayları Mayıs ve Aralık ayıdır.

Anayasa

18 Mayıs 1992

Eyaletler / Bölgeler / Şehirler

Beş vilayetten oluşmaktadır;

  • Ahal (Ashgabat),
  • Balkan (Nebitdag),
  • Dashhowuz (Eski Tashauz),
  • Lebap (Charjew),
  • Mary

Önemli Şehirler

  • Aşkabat,
  • Daşoğuz,
  • Kaka,
  • Köneürgenç,
  • Mary,
  • Bayramaly,
  • Tejen,
  • Türkmenabat,
  • Türkmenbaşı,
  • Gumdag,
  • Hazar (Çeleken),
  • Eydi, Begdaş

Ekonomi

Türkmenistan gerek elektrik üretimi, gerek diğer enerji kaynakları açısından zengin bir ülkedir. Ülke ekonomisinin temel taşını pamuk üretiminin yanı sıra doğalgaz ve petrol oluşturmaktadır. Topraklarının yaklaşık yüzde 80'i Karakum çölleri ile kaplı olan Türkmenistan'da toprakların sadece yüzde 3.5'i tarım alanı, yüzde 17'si ise otlaktır. Ülkede akarsu açısından da fakir olduğu için sulama önemli bir problemdir. En önemli su kaynağı Ceyhun'dur. Bu nedenle tarım çok gelişememiştir. Türkmenistan, Özbekistan sınırı boyunca uzanan Amuderya’dan Karakum Kanalı vasıtasıyla faydalanmaktadır. Sulamanın neredeyse yüzde 90’ı, bu kanaldan yapılmaktadır. En önemli ihracat ortakları Ukrayna, İran, Türkiye, Rusya, Kazakistan, Tacikistan ve Azerbaycan'dır. İthalat ortakları ise Ukrayna, Türkiye, Rusya, Almanya, ABD, Kazakistan ve Özbekistan'dır.

  • Yeni Yıl (1 Ocak),
  • Anma Günü (12 Ocak),
  • Uluslararası Kadınlar Günü (8 Mart),
  • Nevruz/Türkmen Yeni Yılı (22 Mart),
  • İşçi Bayramı (1 Mayıs),
  • Zafer Bayramı (9 Mayıs),
  • Anayasa Günü (18 Mayıs),
  • 1948 Depremi Anma Günü ( 6 Ekim),
  • Bağımsızlık Günü (27 Ekim),
  • Ramazan Bayramı,
  • Tarafsızlık Günü (12 Aralık),
  • Kurban Bayramı

Festival / Fuar

  • Her Ocak ayında Türkmenistan'ın genelinde İpek yolu Rally'si düzenlenmektedir.

Konuşulan Diller

Resmi dili Türkmence'dir. Nüfusun yüzde 72'si Türkmence, yüzde 12'si Rusça; yüzde 9'u Özbekce konuşmaktadır. Geri kalan kısım ise diğer Türkmen dillerini kullanmaktadır.

Din

Geneli Müslüman (%89) olan Türkmenistan'da yaşayanların %9'u Ortodoks'tur. Kalan %2'lik kısmı ise çeşitli dinlerden kişiler oluşturmaktadır.

Ne Zaman Gidilir?

Nisan, Eylül ve Ekim ayları hava sıcaklıklarının en uygun olduğu ve yağış almayan dönemi olduğundan gitmek için en ideal dönemdir.

Ülke Mutfağı / Yemek / Ne Yenir Ne İçilir?

Türkmen Mutfağı, ete ve sebzeye dayanır. Ayrıca bu mutfakta yüksek oranda pirinç tüketilir. Türkmenler özellikle pilavları ile ünlüdür. Türkmen mutfağında ekmeğin de çok önemli bir yeri vardır. Ekmeğin, sütlüsü, yumurtalısı, yağlısı, "Petir ekmeği" gibi değişik çeşitleri yapılır. Türkmenler günde üç öğün yemek yerler. Geleneksel yeme alışkanlığını korumuş olan halk, sabahları genel olarak, peynir, yumurta, tereyağı, reçel ve bal yer, süt ve çay içer. Öğle yemeğinde, salata, çorba, kızarmış veya haşlanmış et yiyen Türkmenlerin akşam yemekleri ise çok hafiftir. Türkmenistan'da bölgeler arasında mutfak alışkanlıkları değişir. Mesela "Çerçer" yöresinde et ve meyve çok tüketilir. Hazar Denizi kıyılarında ise etten çok balık tüketilir. Aşkabat yöresinde de yine bol etli yemekler yapılır. Yarma ile pişen etler, pilavlar, şiş kebaplar, haşlamalar ve dolmalar Türkmenlerin yemeklerinin en önemlilerindendir. "Türkmenbaşı" (Turkmenbashi) markalı votkaları, "Berk" ve "Zip" ismindeki yerel biraları denemeye değerdir. Türkmenler, "gok chai" dedikleri yeşil çayı, kuru meyve ve nane karıştırarak tüketirler.

Pratik Bilgiler

Türkmenistan bayrağı, 1991'de bağımsızlığını ilan ettiğinde "ulusal bayrak" olarak kabul edilmiştir. Bayrağın sol tarafında kalın bir şerit olarak uzanan "Türkmen halısı" motifi yer almaktadır. Türkmen halısı ve yeşil zemin Türkmen tarihini simgelemektedir. Çapraz olarak dizayn edilen yarım hilal İslamiyeti, beş yıldız ise Türkmen vilayetlerini simgelemektedir. Halı motifleri ise Türkmen boylarını simgelemektedir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler / Önemli Bilgiler

Türkmen kökeninden gelen Türkmenistan'da, etnik köken hem yaşamlarını hem de dillerini şekillendirmiştir. Türkmenistan halkı arasında İngilizce bilen sayısı çok azdır. Eğer Türkmenistan'da 3 gününüz varsa mutlaka Aşkabat, Dashoguz ve Mary kentlerini görmelisiniz. Türkmenler at binme sporunda çok başarılıdırlar. Ülkede ata binerek dağ yamaçlarında gezebilirsiniz. Türkmen kilimi, dünyaca ünlüdür. Çoğu zaman adı Bokhara kilimi olarak geçen bu kilimlerin en çok tercih edilenleri kırmızı rengin ağırlıkta olduğu geometrik desenli olanlarıdır.