Google+

İran

image_placeholder
İran - : - / -
--℃
1 IRR=0.00
Type C250V2.5 A
  • Ocaweather-icon1℃
  • Şubweather-icon5℃
  • Marweather-icon10℃
  • Nisweather-icon17℃
  • Mayweather-icon21℃
  • Hazweather-icon27℃
  • Temweather-icon31℃
  • Ağuweather-icon29℃
  • Eylweather-icon26℃
  • Ekiweather-icon18℃
  • Kasweather-icon11℃
  • Araweather-icon5℃
Nüfus: 79.200.000 Dili: Farsça Para Birimi: Riyal İklim: Kurak Kara İklimi

DAY8-Iran-Yazd-TimesJourneys-1200x550.jpg

M.Ö. 4000'lere dayanan tarihi ve var olan yerleşmeleriyle dünyadaki en eski sürekli uygarlıklardan birine ev sahipliği yapmakta olan İran tarihi boyunca Avrasya'daki merkezi konumu nedeniyle jeostratejik öneme sahip olmuştur ve Ortadoğu’da önemli bir bölgesel güçtür.

Yürüttüğü nükleer program nedeniyle uzun yıllar ABD’nin uyguladığı yaptırımlara maruz kalan İran, kapalı bir ekonomi ve sosyokültürel yapıya mahkûm olmuştur. 2016 yılı itibariyle yaptırımların gevşemesi yönünde atılan olumlu diplomatik adımlar, İran’ı içinde yer aldığı Ortadoğu’da daha merkezi bir ekonomik güç yapacaktır. Yine yaptırımların gevşemesiyle turizm potansiyelinin de hızla artması beklenmektedir. Tarihin en köklü uygarlıklarından biri olan Pers Uygarlığı’nın anavatanı olan İran, çevredeki Arap, Türk ve Kürt kültürleri üzerinde büyük etki sahibi olmuştur. Muazzam bir kültürel zenginliğe sahip olan İran, dağlık coğrafyası itibariyle doğal güzellikler açısından da çok zengindir.

Güneybatı Asya'da yer alan İran güneyde Fars Körfezi ve Umman Körfezi, kuzeyde ise Hazar Denizi ile çevrilidir. TürkiyeAzerbaycan, Ermenistan, Irak, Pakistan, Afganistan ve Türkmenistan ile kara sınırına sahiptir.

Geolocation

İran’da yaygın olarak konuşulan dil Persçe’dir. Aynı zamanda resmi dil olarak da kabul edilen Persçe’nin yanı sıra ülkede Arapça, Türkçe, İran Azericesi ve Ermenice de konuşulmaktadır.

İran Müslüman bir ülkedir. Nüfusun büyük çoğunluğunu Şii Müslümanların oluşturduğu ülkede en yaygın ikinci İslami mezhep ise Sünniliktir.

İran'da bilinen en eski imparatorluk Elamlıların M.Ö. 1100-600 yıllarında kurdukları imparatorluktur. Elamlıların yerine Medler geldi, onların devletini de Persler yıktı. Yunanlılar M.Ö. 330 yıllarında bütün İran topraklarını ele geçirmişlerdir. Bundan sonra İran topraklarında Parthların ve Sasanilerin egemenliği devam etmiştir. Sasanilerin çöküşü İslam ordularının İran’ı ele geçirmeleriyle olmuştur. Akın akın İran içlerine giren İslam orduları, Âzerbaycan, Taberistan, Cürcan, Rey, Kumis, Karvin, Zencan, Hemedan, İsfahan ve Horasan’ı fethetmişlerdir. Bunu müteakiben Şah İsmail İran’da Safevi Hanedanlığı’nı kurmuştur. Ardından Afşar, sonra da Kaçar Hanedanlığı İran'a egemen oldu. Uzun süre Osmanlı Devleti ve Rusya arasında İran hâkimiyeti üzerine savaşlar yaşandı ancak hiçbir dış güç İran'ın tamamına ve uzun süre hâkim olmayı başaramamıştır.

1925-1979 yılları arasındaki dönem ise Pehlevi sülalesinin İran tahtında bulunduğu dönemdir. 1963 yılında İran Şahı “Beyaz Devrim” adı altında ülkede büyük çapta ekonomik ve sosyal reformlar yapmıştır. Her geçen gün artan petrol gelirleri ve özellikle ülke savunması için yapılan büyük harcamalar, İran’ı Ortadoğu’da özellikle askeri bakımdan söz sahibi ülkeler arasına getirmeye başlamıştır. Bu zamanda Fransa’da sürgünde bulunan İranlı Şii lider Humeyni, ülkede Şii inancının hâkimiyetinden istifade ederek, İran'daki ekonomik reformun etkilerinden korkan Batı güçlerinin de örtülü desteği ile ülkedeki Şiileri etrafında toplamıştır. İçten ve dıştan yapılan pek çok mücadeleler neticesinde Humeyni İran’a hâkim olmuştur. Şah ailesi İran’ı terk etmiştir ve memleket molla rejimi ile idare edilmeye başlamıştır.

Dağlık bölgelerde yazlar serindir dolayısıyla yaz ayları bu bölgeleri ziyaret etmek için elverişlidir. Hazar kıyıları ve dağlık olmayan bölgelerde ise yaz sıcakları yüksek olduğu için nisan-mayıs ya da eylül-ekim ayları tercih edilmelidir.

İran’a İstanbul’dan ve Ankara’dan haftanın hemen her günü direkt ve aktarmalı uçuşlar vardır. Bu uçuşlar Asfah, İsfahan, Tebriz, Tahran, Mashad, Şiraz, ve Kermanşah’a yapılmaktadır.

İran'ın büyük kısmında kurak veya yarı kurak kara iklimi görülür. Hazar Denizi kıyısında ise iklim yarı tropikaldir. Ülkenin kuzey sınır bölgesinde kış aylarında sıcaklıklar neredeyse donma noktasının altına düşer ve iklim yıl boyu nemli kalır. Yaz sıcaklıkları nadiren 29 dereceyi aşar.

İran ekonomisi planlı ekonomi, petrol ve diğer büyük sektörlerde devlet işletmeciliği, köy tarımı ve küçük ölçekli özel işletme ve hizmet yatırımlarının bir karışımıdır. Ekonomik altyapısı son 20 yıl içinde düzenli bir oranda gelişmektedir ancak enflasyon ve işsizlikten etkilenmektedir. Mevcut hükümet İran’ın petrole dayalı ekonomisini çeşitlendirmeye çalışmaktadır. Bunu devlet yatırımlarını otomotiv, imalat, uzay sanayileri, tüketici elektroniği, petrokimya ve nükleer teknoloji gibi alanlara yaparak gerçekleştirmektedir. İran biyoteknoloji, nanoteknoloji ve ilaç sanayilerinde de açılımlar yapmaktadır.

Bir İslam Cumhuriyeti olan İran'da giyim bakımından bazı kısıtlamalar vardır. İnsanlar yöresel kıyafetler giymek zorunda olmasalar da birçoğu yöresel Arap kıyafeti olan kandura giyerler. Bu giyim biçimleri, İran'ın çok sıcak ve nemli veya çok soğuk olan iklimine göre değişmektedir. Kadınlar ise şeriata uygun giyinmek, başlarına; tülbent, eşarp veya şal takmak zorundadır.

Kadın ve erkeğin sosyal yaşamda, eğer aralarında nikâh yoksa yan yana gelmesi uygun karşılanmamaktadır. Yine kadınlar ve erkekler el sıkışmaz, öpüşmezler. Oldukça muhafazakâr olan İran toplumu katı kurallara tabidir. Alkol tüketimi ve satışı yasaktır.

Fars, Arap ve Türk mutfağı ülkede bir arada bulunmaktadır. Fast food, Fars, Arap, Türk ve Batı mutfakları da çok popülerdir. Fars mutfağı Arap ve Türk mutfağı ile birlikte binlerce yıllık etkileşimle günümüze gelmiş gayet zengin ve farklı bir mutfaktır. Mutfağın temel malzemeleri kuzu eti, yöresel baharatlar, pirinç ve bulgurdur. İran mutfağı biraz ağır yemeklerden oluşur. Mutfağın temel bileşenleri kebaplar, lahmacunlar, etli yemekler ve hamurlu tatlılar olup, Türk mutfağına oldukça benzerlik göstermektedir.

34435788.jpg

İran’da çoğunlukla dini ve ulusal bayramlar festival olarak kutlanır. Kurban ve Ramazan. Bayramları da buna dâhildir. İran’daki önemli günlerin başlıcası Nevruzdur, kutlamalar günlerce sürer. Sizdah Bedar, Neşe ve Dayanışma Festivali olarak Nevruz’un son gününde (13. Gününde) kutlanır. Mehregan Festivali, şükran gününe benzeyen bir festivaldir. Kış ortasında kutlanan Jashne Sade festivalinde karanlığın ve soğuğun güçlerini yenmek amacıyla ateşler yakılır. 21 Aralık gecesi kutlanan Shabe Chelle festivali en uzun gecenin bitişini, iyiliğin kötülük üzerindeki galibiyetinin bir sembolü olarak yorumlar ve kutlar. İran takvimindeki son Çarşamba kutlanan Chaharshanbe Suri, yani Ateş Festivali baharın gelişini kutlar.

Geleneksel el sanatlarının son derece gelişmiş olduğu İran’dan getirilebilecek başlıca hediye elbette meşhur İran halısıdır. Altın, bakır ve gümüş işçiliği, ipek kumaş dokumacılığı ve porselen ile seramik sanatları da oldukça gelişmiştir.

TAHRAN BÜYÜKELÇİLİĞİ

Adres: FERDOWSI AVE., NO: 337 P.O.BOX: 11365-8758 TEHRAN

Telefon: 00 98 21 3 311 89 97 - 3 311 52 99 00 98 21 3 311 53 51 - 3 311 12 02 00 9821 35 95 11 00-99(santral)

Faks: 00 98 21 3 311 79 28

embassy.tehran@mfa.gov.tr

http://tahran.be.mfa.gov.tr

Görev Bölgesi: Tebriz Başkonsolosluğu ile Urumiye Başkonsolosluğu görev çevreleri dışında kalan tüm bölgeler

TEBRİZ BAŞKONSOLOSLUĞU

Adres: KUYE VALE-YE ASR KHIYABANI FORUGHI FELEKE-I HOMAFER KUÇE-I FERHENGIYAN NO:8 TEBRIZ

Telefon: 00 98 411 300 10 70 00 98 411 300 10 71

Faks: 00 98 411 332 49 07

consulate.tebriz@mfa.gov.tr

http://tebriz.bk.mfa.gov.tr

Görev Bölgesi: Doğu Azerbaycan, Erdebil ve Zencan Eyaletleri

URUMİYE BAŞKONSOLOSLUĞU

Adres: KHYABANI-I DR. BEHESHTI NO: 30 OUROUMIEH 57. 159 AZARHBAIJAN-I KHARBI IRAN

Telefon: 0098 44 3347 87 70

Faks: 0098 44 3346 95 95

consulate.urmia@mfa.gov.tr

http://urumiye.bk.fscnet.net

Görev Bölgesi: Batı Azerbaycan, Kürdistan, Hamedan ve Kirmanşah Eyaletleri

MEŞHED BAŞKONSOLOSLUĞU

Adres: Turkish Consulate General, Bulvar-i Sajjad Khyaban-i Gelayol NO: 45, Posta Kodu: 9187783593, Mashhad-Iran

Telefon: 00 98 51 376 451 50

Telefon: 00 98 51 376 695 59

Telefon: 00 98 51 376 220 81

Faks: 00 98 51 376 200 31

consulate.mashhad@mfa.gov.tr

İran’da İslami bayramlar ayın hareketine göre hesaplandığından tarihleri her sene değişmektedir.

· Yılbaşı (1 Ocak)

· Devrim Yıldönümü (11 Şubat)

· Hz. Fatemeh Zehra'nın Ölüm Yıldönümü

· Petrolün Millileştirilmesi (19 Mart)

· Nevruz (20 Mart+ 4 gün)

· İran İslam Cumhuriyeti Günü (31 Mart)

· Doğa Günü (1 Nisan)

· Hz.İmam Ali'nin Doğum Yıldönümü

· Emek ve Dayanışma Günü (1 Mayıs)

· Hz. Peygamber'in Peygamberliğe Atanması

· Hz. Mehdi'nin Doğum Yıldönümü

· İmam Humeyni'nin Ölüm Yıldönümü (3 Haziran)

· 15 Hordad Ayaklanması (6 Haziran)

· Hz. Ali'nin Ölüm Yıldönümü

· Ramazan Bayramı

· Hz. İmam Jafar Sadegh'in Ölüm Yıldönümü

· Kurban Bayramı

· Ghader-e Khom Bayramı (20 Eylül)

· Tasooa (11 Ekim)

· Ashoora (12 Ekim)

· Arbain (20 Kasım)

· Hz. Peygamberin Ölüm Yıldönümü

· Hz. İmam Rıza'nın Ölüm Yıldönümü

· Hz. Muhammed'in Doğum Yıldönümü

· Hz. İmam Jafar'in Doğum Yıldönümü

İran Vizesi Nasıl Alınır?

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından Diplomatik (Siyah), Hizmet (Gri), Hususi (Yeşil) ve Umuma Mahsus (Bordo) Pasaport hamilleri İran’a yapacakları 90 günü geçmeyen seyahatlerinde vize almak zorunda değillerdir. Ancak, yine de sınırdaki görevlilere göstermek üzere yanlarında bulundurmaları gereken belgeler vardır: