Google+

İSTANBUL'A İSTANBUL'DAN YAKIN: TİRİLYE (BİRİNCİ BÖLÜM)

29430 Kas 2017Gezi Notu
Serhat ÇelebioğluSerhat ÇelebioğluBronz Yazar30 Kas 20172940 Yorum

Tirilye, Büyükçekmece kalkışlı Adalar fotoğraf gezisi planlamışken bir anda ortaya çıkan fırtına ihbarı sonrasında kaptan tarafından gezi teknesinin kalkmayacağı söylenince eşimle beş dakikalık bir değerlendirme neticesinde fotoğraf çekmek maksadıyla gitmeye karar verdiğimiz bir belde. Fırtına nedeniyle bir gün konaklamak zorunda kaldığımız ancak güzel tat ve sohbetleri ile aklımızdan hiç çıkmayacak şirin bir yer. O kadar şirin ki çektiğiniz fotoğraflar bile gördüğünüz gibi fotoğraf olmaktan çıkıp tablolaşabiliyor. Bu nedenle Tirilye’yi yüzeysel bir şekilde geçmemek için zeytini bile kendine has olan bu güzel beldeyi iki bölüm halinde anlatmaya karar verdim. Birinci bölümde henüz fırtına etkisini göstermemişken İskele Caddesi’nin sol tarafında kalan daha tarihi bölümü anlatacağım.

Bursa

Tirilye (Zeytinbağı), Bursa ilinin Mudanya ilçesinin 11 kilometre batısında yer alan eski bir Rum beldesi. 1330 itibariyle Osmanlı egemenliğine girmiş. Osmanlı döneminde de bölge halkı ipekçilik, şarapçılık, balıkçılık ve zeytincilik yaparak yaşıyormuş. Özellikle kırmızı balık türleri, zeytin ve zeytinyağı geniş bir coğrafyada ünlüymüş. 1923’teki mübadeleye kadar Tirilye’de yoğun olarak Rumlar yaşamaya devam etmiş. Mübadele sonrası buradan giden Rum nüfusun evleri Girit’ten gelen Türklere verilmiş. Onlar da bu evleri şimdiye kadar ellerinden geldiğince korumaya çalışmış. Genelde 1-3 katlı ahşap veya taş 150-200 yıllık tarihi olan Rum evleri var. Maalesef yeni yapılan beton apartmanlar bu zarifliğe hiç yakışmıyor. Ne kadar para harcanarak benzerleştirilse de sırıtıyor. Bence beton yapılaşmanın durdurulması ve eski evlerin gerçek bir restorasyon ile güzelleştirilmesi gerek.

Bursa-1

Buranın adı ile ilgili üç hikâye duydum.

Bursa şehrinde bir çok konaklama seçeneği var. Bunlardan en iyileri Bursa Apartment, Blue Detached House, Bursa House. Şehir merkezine yakın konaklamayı tercih etmek isterseniz Eyanka Apartments, Red House gibi otelleri tercih edebilir ya da daha ekonomik alternatifler isterseniz Odak Konaklama, Nehir Residence, Apartment in Bursa tesislerini deneyebilirsiniz. Bir de booking.com'un Bursa aramalarında ara sıra güzel indirimli fırsat otelleri oluyor. Onları da bu linkten takip edebilirsiniz.

Bir hikâyeye göre Cenevizliler zamanında Sivzi, Trilye ve Kapanca'da üç köy varmış. Bu köylere korsanlar sürekli saldırıyormuş. Bahse konu köylerin halkı dağınık kalırlarsa korsanlarla baş edemeyeceklerini anlayınca iki köy taşınarak şimdiki Tirilye’yi oluşturmuş.

Diğer bir hikâyeye göre İznik’te fresklere yönelik yorum farkları nedeniyle aforoz edilen Aya Yani, Aya Yorgi ve Aya Satri adlarındaki üç papaz yeni hayatlarını geçirmek üzere Tirilye'nin şimdiki bulunduğu yere gelmiş. Bu üç papazdan ötürü "tri: üç; ilya: papaz" adı verilmiş.

Bir başka hikâyeye göre ise zamanında maalesef şuan beldenin ana caddesi altında kalmış olan dere ağızında bol miktarda barbunya balığı olduğundan ve buradan Doğu Roma İmparatorlarına barbunya (Latince trilye) götürüldüğünden köyün adı Trilye olmuş.  Bunlardan hangisine inanacağınız ise gezip gördükten sonra size kalmış. Tirilye’yi daha iyi anlayabilmeniz için önemli sembol yapıların ve etkinliklerin olduğu yerleri gösteren bu haritayı kullanabilirsiniz.

Bursa-2

Sanırım artık dolaşmaya başlayabiliriz. Yer ayırttığımız Trilyalı Otel’e eşyalarımızı bırakıp hemen kendimizi yollara bırakıyoruz. İlk hedefimiz Kemerli Kilise. Buraya ulaşabilmek için İskele Caddesi vasıtasıyla plaja ulaşıyoruz. Plaj henüz başlayan güneyli fırtınanın da etkisiyle yosun tutmuş durumda. Birkaç kişi dışında denize giren kimse yok.

Bursa-3

Plajdan merdivenler ile bizi Kemerli Kilise’ye götürecek Üç Yol sokağına çıkıyor ve tırmanmaya başlıyoruz. Yukarıdan plajda gördüğümüz ilginç görüntüleri fotoğraflıyoruz.

Bursa-4

Bölgede dolaşırken çok güzel süslenmiş evler ile karşılaşıyoruz.

Bursa-5

Küçücük ara sokaklar dâhil nerdeyse her sokakta fotoğraf çektiriyoruz.

Bursa-6

Sonunda Kemerli Kilise’ye varıyoruz. 13. yüzyıl sonunda yapılan Kilise, Ortodoks dünyası için oldukça önemli. Çünkü bu kilise dünyada duvarlarına resim yapılan ilk kilise. Yapının kubbe ve çan kulesi 1855 depreminde yıkılmış, 1883 yılında onarılmışsa da özgün niteliğini yitirmiş. Bugün terkedilmiş, kapısına kilit vurulmuş, metruk durumda. Kilitli olduğu için ününü aldığı duvardaki freskleri görmek mümkün değil. Fener Rum Patrikhanesi bu kiliseyi satın almış. Onarılınca günü birlik ziyaretlere açık tutulacak ve yılda birkaç kez de ayin düzenlenecekmiş. Turizme katkısı düşünüldüğünde bunların güzel gelişmeler olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca, dine freski sokmaya çalıştıkları için aforoz edilen ve Trilye’ye adını veren 3 rahibin hikâyesini düşününce acaba bu kilise de onların kilisesi mi diye kendi kendime soruyorum.

Bursa-7

Üçyol sokağının devamı olan ve Çamlı Kahve’ye çıkan Tepe sokak üzerinden tırmanmaya devam ediyoruz.

Bursa-8

Biraz yorulsak da sonunda Çamlı Kahve’ye varıyoruz. Çamlı Kahve bölgede serpme kahvaltısı ile bilinen güzel bir mekân. Tirilye’nin en popüler kahvaltı yeri. Serpme kahvaltısıyla meşhur. Arabayla gelecekler için ücretli otoparkı da var. Hemen yanı başında yeşil ve siyah zeytin, turşu, zeytinyağı ve baharatların satıldığı küçük bir köylü pazarı da mevcut. Zamanımız az olduğu ve artık neredeyse öğlen olduğu için kahvaltı yapmadan buradan ayrılıyoruz. Ancak sizin burada kahvaltı yapmanızı kesinlikle öneririm.

Bursa-9

Tepe sokak üzerinden geri dönüp Marangozhane sokak üzerinden Dündar Evi’ne doğru gidiyoruz. Eski ve bir o kadar da bakımsız evleri fotoğraflıyoruz.

Bursa-10

19. yüzyılda inşa edilen ve günümüzde Dündar Evi olarak bilinen Hagios Ioannes Kilisesi mübadelenin ardından özel mülkiyete geçmiş. Halen bir kısmı konut olarak kullanılıyor. Duvarlarında Bizans mimarisine özgü motiflere rastlamak mümkün. İşin ilginç tarafı satılıp satılmadığını bilmiyorum ancak 17 Ekim 2018 itibariyle 680.000 $ karşılığında internette satılığa çıkarılmış. 

Bursa-11

Dündar Evi’nden aşağıya doğru inen merdivenlerden devam ederek 1890 yılı yapımı perili eve ulaşıp evi fotoğraflıyoruz. Yanlış anlaşılmasın bu sadece halk arasındaki bir söylentiymiş. İlk katın penceresine asılan yazıda bunu sadece bir söylenti olduğu ancak yıkılmak üzere olan evden uzak durulması gerektiği belirtilmiş.

Bursa-12

Devam ederek Eskipazar caddesine ulaşıyoruz. Atıl ve bir o kadar da gizemli evlerin fotoğraflarını çekiyoruz.

Bursa-13

Devam ederek Eskipazar caddesi üzerindeki Taş Mektep binasına ulaşıyoruz. Tirilye’nin sembol yapılarından olan Taş Mektep 1909‘da Trilye Metropoliti Chrisostomos tarafından yaptırılmış. Tanzimat Fermanı sonrası batı tarzı düzenlemeler yapmaya yönelen Osmanlı Devleti’nin eğitim alanındaki reformlarının hala ayakta olan örneklerinden biri. Eski Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios’un eğitim aldığı okul 1988 yılına kadar ilkokul olarak kullanılmış sonra da yapısal sorunlar mazeret gösterilerek kaderine terk edilmiş. 1989’da bina çatısındaki ve cephesindeki sorunlar nedeniyle çürüğe alınarak tamamen boşaltılmış. Biz gittiğimizde geniş kapsamlı bir restorasyon çalışması yapılıyordu. Yakında kültür-turizm merkezi olarak halka açılacakmış.

Bursa-14

Taş Mektep’in hemen önünde bulunan Sebzeci sokakta da kendine has görüntüler var. Buradaki çekimlerimizi de bitirip Eskipazar caddesi üzerinden Fatih Camii’ne doğru yürüyoruz.

Bursa-15

Yaklaşık olarak 500 metre yürüdükten sonra bu bölümün son eseri eski bir kilise (Hagios Stephanos-Hinelakkos Kilisesi) olan Fatih Camii’ne varıyoruz. Cami hala haç formunda. MS 610 - 850 arasında inşa edilmiş. Günümüze kadar gelen ender Bizans mimarisi örneklerinden biri. Bölgenin Türklerin eline geçmesiyle birlikte yapıya minare ve mihrap eklenerek 1560 yılında camiye dönüştürülmüş. Ancak her ne kadar günümüzde cami olarak kullanılsa da kilisenin genel yapısı korunmuş. Cami Caddesi’nden devam ederek Tirilye’nin ana caddesi olan İskele Caddesi’ne fotoğraf çekerek yürüyoruz.

Bursa-16

Bu kadar gezmeye tabii ki karnımız acıkıyor. Nerede yiyeceğiz diye düşünürken karşımıza sevimli mi sevimli aynı zamanda hoş sohbet bir amca çıktı. Hasan Güzelce 87 yaşında. Bizi kızı Mürüvet Emil’in işlettiği Tirilye Yemek Salonuna davet etti. Eskiden dükkânı kendi işletiyormuş. Yaş kemale erince bırakmış. Şimdiye kadar birçok belgeselde yer almış. Kendisiyle birçok röportaj yapılmış. Bize öncelikle yemek öncesi tadımlık Tirilye zeytini getirtti. Biz zeytinlerin tadına bakarken o eski Tirilye’yi, buraya has tuzlu ya da tuzsuz Tirilye zeytinin nasıl yapıldığını anlattı. Tirilye zeytininin en önemli özelliği yağ oranının yüksek olmasıymış. Bu nedenle de sofralık zeytinin kraliçesiymiş. Örneğin Edremit zeytininin 10 kilosundan Tirilye zeytininin ise 4 kilosundan 1 kilogram yağ çıkarmış. Ondan çok kısa sürede çok şey öğrendik. O kadar hoş sohbetti ki harika işkembe çorbası ve kuru fasulye ile birlikte yediğimiz yemekten son derece zevk aldık. 

Herkese burayı tavsiye ediyor ve gezimizin birinci bölümünü tamamlıyoruz.

İSTANBUL'A İSTANBUL'DAN YAKIN: TİRİLYE (İKİNCİ BÖLÜM)

Bursa şehrini rahat ve hızlı gezmenin yolu yerel turlara ve turistik noktalarda önceden yerinizi ayırtmak. Bu şehir için önerdiğimiz deneyimler şöyle; İstanbul: Giriş Biletlerini İçeren Topkapı Sarayı ve Harem Turu (64.78 €), Ayasofya Kabul Biletleri ve Kısa Karşılama Yürüyüşü (25.91 €), İstanbul: Tam Gün İmparatorluk ve Asya Küçük Grup Turu (65 €), İstanbul: Türk Eğlence Boğaz Gecesi Cruise (35 €). Bu şehirdeki tüm turları görmek için tıklayın.
-
Yorum göndermek için Giriş Yapın veya Üye Olun

Yorumlar(0)

Yorumlar