Google+

Irak

Irak - : - / -
12℃
1 IQD=0.00 TRY
Type F250V16 A
  • Ocaweather-icon9℃
  • Şubweather-icon12℃
  • Marweather-icon16℃
  • Nisweather-icon21℃
  • Mayweather-icon27℃
  • Hazweather-icon32℃
  • Temweather-icon34℃
  • Ağuweather-icon34℃
  • Eylweather-icon30℃
  • Ekiweather-icon24℃
  • Kasweather-icon16℃
  • Araweather-icon11℃
  Nüfus: 37,056,169 Dili: Arapça - Kürtçe Para Birimi: Irak Dinarı (IQD) İklim: Kurak - Subtropikal Big Mac Index: -  

100221091-iraq_baghdad_getty.1910x1000.jpg

Irak, eski medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Aşağı Mezopotamya bölgesinde kurulmuş bir devlettir. Körfez ülkeleri arasında Suudi Arabistan ve İran’dan sonra 437.072 kilometrekare ile en büyük yüzölçümüne sahip ülkedir. Kuzeyde Türkiye, batıda Suriye ve Ürdün, doğuda İran, güneyde Suudi Arabistan ve Kuveyt ile çevrilidir.

Sahip olduğu petrol rezervleri ve tarıma elverişli toprakları ile jeopolitik öneme sahip olan Irak, Saddam Hüseyin’in etkisi ve bölgede hâkim unsur olan ABD politikaları ile de Orta Doğu ve Körfez’in stratejik hassasiyete ve öneme sahip önemli bir ülkesi durumundadır.

18 bölgeye (muhafazah) ayrılmış olarak yönetilen ülkenin başkenti 9.5 milyon kişilik nüfusuyla en kalabalık şehir olan Bağdat’tır. 2015 yılı nüfus tahminlerine göre Irak, 37.056.169 kişilik bir nüfusa sahiptir. Toplam nüfusun yüzde 75-80'i Araplar, yüzde 15-20'si Kürtler ve yüzde 5'i ise Türkmenler, Süryaniler, Keldaniler, Nesturiler, Asuriler ve diğer etnik gruplara mensuptur. Yüzde 97’si Müslüman olan Irak halkının yüzde 60-65'i Şii Müslümanlar, yüzde 32-37’si Sünni Müslümanlardan oluşmaktadır. Ülkede Hıristiyanlar da yaşamaktadır. Katolik olan Musul’daki bir kısım Araplar, Ortodoks olan Ermeniler, kendi kiliselerine bağlı olan Süryani ve Yezidiler vardır. Bunların dışında ülkede Yahudiler ve ilkel din olan Asuriler yaşar. Irak’ta iki resmi dil vardır: Arapça ve Kürtçe.

Hawler_Castle.jpg

Irak'ın kültürü de Mezopotamya kültürü, İslam dini ve geleneksel Arap ve Kürt kültürü çevresinde biçimlenmiştir. Buna karşın, Irak çeşitlilikler içinde yüksek bir kozmopolit toplum ve canlı bir kültüre sahiptir. İslam etkisi ile Arap ve Kürt kültürünün mimari, müzik, giyim, mutfak ve yaşam tarzına fazlasıyla yansıdığı görülebilmektedir.

Ülkenin ekonomisi ise petrol üzerine kuruludur. Ham petrol ihracatı milli gelirin yüzde 60’ını, kamu gelirlerinin ise yaklaşık yüzde 90’ını oluşturmaktadır. OPEC üyesi olan Irak’ın (tespit edilmiş) petrol rezervi 143 milyar varildir (Petrol Bakanlığı’na göre rezervin 204 milyar varil olma ihtimali vardır).

Kurak bir iklime sahip olan Irak’a gitmek için en iyi dönem, hava sıcaklıklarının yaz ve kış aylarına göre daha ılıman ve serin olduğu bahar aylarıdır. Bu dönemde ayrıca Irak'ın olağanüstü ekosistemi ve habitat çeşitliliğini de keşfetmek mümkündür. Irak'ın faunasının çeşitliliği, florasının çeşitliliğinden bile büyüktür. Meşe ormanları, Irak'ın kuzeyindeki Zagros Dağları'nın büyük bir bölümünü kaplar ve ekolojik bir bölge oluşturur. Irak'ın güneyinde ise kendine has çöl çeşitlilikleri vardır. Bölge ayrıca Avrasya yaban hayatına da ev sahipliği yapar. Serçe, kınalı keklik, bıldırcın, ibibik, güvercin, yaban güvercini, ördek, yaban ördek, bayağı dağ bülbülü gibi kuşlar da burada yaşamaktadır.

Baghdad-across-Tigris-river.jpg

Irak, 18 bölgeye (muhafazah) ayrılmış olarak yönetilmektedir. Bunlar içerisinde de toplam 46 il bulunmaktadır. Irak’ın başkenti 9,5 milyon kişilik nüfusuyla en kalabalık şehir olan Bağdat’tır. Ülkenin diğer önemli şehirleri şöyledir: Basra, Musul, Erbil, Kerkük, Felluce, Süleymaniye, Kerbela, Necef, Ramadi.

Irak, eski medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Aşağı Mezopotamya bölgesinde kurulmuş bir devlettir. Kuzeyde Türkiye, batıda Suriye ve Ürdün, doğuda İran, güneyde Suudi Arabistan ve Kuveyt ile komşudur.

Geolocation

Irak’ın iki resmi dili vardır: Arapça ve Kürtçe. Tanınan diğer diller ise Asurice, Süryanice ve Türkmence’dir.

70dc0cf04f8bdb5bfc1ffb31dcb07197.jpg

Yüzde 97’si Müslüman olan Irak halkının yüzde 60-65'i Şii Müslümanlardan, yüzde 32-37’si ise Sünni Müslümanlardan oluşmaktadır. Ülkede Hıristiyanlar da yaşamaktadır. Katolik olan bir kısım Araplar, Ortodoks olan Ermeniler, kendi kiliselerine bağlı olan Süryani ve Yezidiler vardır. Bunlar dışında ülkede Yahudiler ve ilkel din olan Asuriler de yaşamaktadır.

Irak’ın içinde bulunduğu Mezopotamya bölgesi dünyanın ilk önemli yerleşim merkezlerinden biridir. M.Ö. 7. yüzyıla kadar Sümer-Akad, Babil ve Asurların elinde kalan bölge, daha sonra Perslerin eline geçmiştir. Bölgede İslamiyet’ten önceki Araplar da Main, Sebai ve Himyeri devletlerini kurdular. İslamiyet’in doğuşu ve hızla gelişmesi ile birlikte Müslümanlar uzun süre bölgeye hâkim oldular.

Bağdat 762’den itibaren yeni baştan imar edilerek Abbasilerin, yani, İslam dünyasının başşehri oldu. Dünyanın en önemli kültür merkezlerinden biri haline geldi. Bilhassa 786-809 seneleri arasında halifelik yapan Harunürreşid ve oğlu Me’mun zamanında, Irak dünyanın en parlak ilim ve kültür merkezi oldu. Ancak 1258’de Irak’a giren Moğol hükümdarı Hülagü, şehirleri yakıp yıkmıştır. Sonraki tarihlerde eski günlerini yakalayamayan Irak, sırasıyla Celayirliler, Timuroğulları, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safeviler’in hâkimiyeti altına girdi. 1515’te Kuzey Irak Osmanlı topraklarına katıldı, ardından Kanuni Sultan Süleyman 1534’te ülkenin tamamını fethetti.

Irak, Osmanlı hâkimiyetinde kaldığı yaklaşık beş asırlık sürede parlak bir dönem yaşadı. Osmanlı Sultanı Dördüncü Murad Han zamanında Bağdat ikinci kez fethedildi. Irak’ı ele geçirmek isteyen İngilizler, Birinci Dünya Savaşı döneminde 20 Kasım 1914’te Basra’ya girdiler. Ancak 29 Mayıs 1916’da Irak ve Osmanlı Kuvvetleri “Selman Pak” meydan savaşında İngilizleri yendiler. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Osmanlılar bölgeden çekildi. İngiltere 1918’de ordularını Musul’a soktu ve 1920’de yapılan son Roma Konferansı’nda da Irak’ın İngiliz mandası altına girmesi kararlaştırıldı. 1930’da İngiltere Irak’a sözde bağımsızlık tanıdı. 1933’te de Faysal’ın oğlu Gazi, kral oldu.

Irak, İkinci Dünya Savaşı’na girmedi. Ancak bütün İngiliz sömürgeleri gibi savaştan etkilendi. 14 Temmuz 1958’de Irak ordusu, 22 yaşındaki Kral İkinci Faysal’ın da öldürüldüğü kanlı bir darbe ile yönetime el koyarak cumhuriyeti ilan etti. Ancak darbeci Abdülkerim Kasım bir diktatördü ve Irak’a İngilizlerden fazla bir hürriyet vermedi. Bunun üzerine Sosyalist Arap Baas Partisi aynı senenin 8 Şubat’ında yönetimi ele geçirdi. 18 Kasım 1963’te ise Arif Kardeşler, karşı darbe ile başa geçti. Beş sene sonra 30 Temmuz 1968’de de Baas Partisi yeni bir darbe yaparak ikinci defa yönetimi ele geçirdi. Saddam Hüseyin’in başkanlığındaki Devrim Komuta Konseyi ve Sosyalist Arap Baas Partisi bugün de işbaşındadır. 22 Eylül 1980’de başlayan Irak-İran savaşı ülkede yüzbinlerce insan kaybına, milyarlarca dolarlık zarara, huzur, barış ve düzeninin bozulmasına yol açtı. Sekiz sene süren savaş sonunda, 20 Ağustos 1988’de ateşkes imzalandı.

1990 ortalarında Irak orduları Kuveyt’e girerek burayı işgal etti. Bunun üzerine başlayan Körfez Krizi petrol fiyatlarının artmasına ve ekonomik dalgalanmalara sebep oldu.

0742162iran2780x390.jpg

Kurak bir iklime sahip olan Irak’a gitmek için en iyi dönem, hava sıcaklıklarının yaz ve kış aylarına göre daha ılıman ve serin olduğu bahar aylarıdır.

Irak’ta Bağdat, Erbil, Najaf ve Süleymaniye şehirlerinde havalimanları bulunmaktadır. Ancak her birine direkt uçuş yoktur. Bunun için en çok kullanılan Bağdat Uluslararası Havalimanı’dır. İstanbul, Ankara, Antalya, Viyana, Kahire, Dubai, Bahreyn, Frankfurt, Londra ya da Beyrut gibi pek çok şehirden uçuş bulmak mümkündür. Havalimanı şehir merkezinden 16 kilometre uzaklıktadır.

20030611doug_03-L.jpg

Irak, kurak ve subtropikal bir iklime sahiptir. Kışlar soğuk ve kurak, yazlar ise sıcak geçer. Ülkenin büyük kısmının çöl olması da bunda etkilidir. Ancak İran-Türkiye sınırı boyunca uzanan kuzeydeki dağlık bölgeler, yoğun kar yağışı alır. Sıcaklıklar ülkenin kuzey ve güneyinde farklılıklar gösterir. Örneğin kuzeyde yazlar kısa ve güneye göre daha serin geçer. Güneyde ise hava sıcaklığının kimi zaman 46 dereceye kadar çıktığı görülür. Yağışlar ülke genelinde kış aylarında görülür. Düzlük alanlarda senelik ortalama 178 milimetre olan yağış, dağlık bölgelerde 1016 milimetreye kadar yükselir. Çöl bölgelerinin etkisiyle Irak’ta toz ve kum fırtınaları yaşanır.

Kurdistan-oil.jpg

Irak’ın ekonomisi petrol üzerine kuruludur. Ham petrol ihracatı milli gelirin yüzde 60’ını, kamu gelirlerinin ise yaklaşık yüzde 90’ını oluşturmaktadır. OPEC üyesi olan Irak’ın (tespit edilmiş) petrol rezervi 143 milyar varildir (Petrol Bakanlığı’na göre rezervin 204 milyar varil olma ihtimali vardır). En büyük petrol rezervi, güneyde Rumelia sahasındadır ve 17 milyar varil düzeyindedir. Irak, rezervi itibariyle, Venezuela, Suudi Arabistan ve İran’ın ardından, dünyanın dördüncü büyük petrol ülkesidir. Irak’ın en önemli ihracat kalemi yüzde 99 oranla petroldür.

Irak’ta petrolün keşfine kadar, ülke tamamen bir tarım ülkesiydi. Tarım eskisi gibi olmamakla beraber bugün de önemini korumaktadır. Petrolden elde edilen gelirin büyük bir bölümü tarımın modernizasyonunda kullanılır. Tarım arazileri genelde Mezopotamya bölgesi ve büyük ırmaklar boyunda toplanmıştır. Ancak buralardaki yüksek vasıflı topraklardan gerektiği kadar faydalanılmamaktadır.

Hayvancılık açısından bakıldığında ülkede sığır, eşek, katır kuzey bölgelerinde; deve, Asur arazisi, çöller ve Mezopotamya’nın bir bölümünde; koyun Mezopotamya’nın batısında yetiştirilir.

2015 yılı nüfus tahminlerine göre Irak, 37.056.169 kişilik bir nüfusa sahiptir. Toplam nüfusun yüzde 75-80'i Araplar, yüzde 15-20'si Kürtler ve yüzde 5'i ise Türkmenler, Süryaniler, Keldaniler, Nesturiler, Asuriler ve diğer etnik gruplara mensuptur.

Irak'ın kültürü Mezopotamya kültürü, İslam dini ve geleneksel Arap ve Kürt kültürü çevresinde biçimlenmiştir. Buna karşın, Irak çeşitlilikler içinde yüksek bir kozmopolit toplum ve canlı bir kültüre sahiptir. İslam etkisi ile Arap ve Kürt kültürünün mimari, müzik, giyim, mutfak ve yaşam tarzına fazlasıyla yansıdığı görülebilmektedir.

Irak'ta giyim bakımından bir zorlayıcılık yoktur. İnsanlar istedikleri kıyafeti giyebilmektedir. Halkın çoğu yöresel Arap kıyafeti olan “kandura” ve Kürt kıyafeti giymektedir. Bu giyim biçimleri, Irak'ın çok sıcak ve nemli veya çok soğuk olan iklimine göre değişmektedir.

Ülkede eğitim parasız ve mecburiyet olmadan yürütülmektedir. İlk ve orta öğretim seviyesi komşu ülkelere göre düşüktür. 1959 senesinde başlatılan okuma yazma seferberliği ile okuryazar oranı 1979’da yüzde 30’a çıkmış, günümüzde ise yüzde 40’ı aşmıştır.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Beypazar%C4%B1_Sofra...

Yüzyıllar boyu pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Mezopotamya’da yer alan Irak’ın mutfak kültürü çok zengindir. Ülkenin güney ve kuzeyinde farklı yöresel lezzetler tatmak mümkündür.

Kahvaltı, tüm halk için önemli bir öğündür. Tipik bir Irak kahvaltısında tereyağı, zeytin, yumurta, domates, salatalık, reçel, bal, kaymak ve beyaz peynir, kaşar gibi peynir çeşitleri yer alır. Sucuk (yumurta ile yenebilir), pastırma, börek, simit, poğaça ve çorbalar, Irak'ta kahvaltılarda tüketilmektedir. Kahvaltı için domates, yeşil biber, soğan, zeytinyağı ve yumurta ile hazırlanan menemen de çok sevilmektedir.

Çorba türleri, özellikle kış aylarında Irak mutfağının vazgeçilmez bir parçasıdır. Mercimek, ezogelin, yoğurt ve tarhana çorbası sıkça tüketilir.

Irak mutfağındaki et yemeklerinin çoğu kebaplar, köfteler, kuru fasulye ve tencere yemekleri sınıfındaki yemeklerdir. Kebaplar lokantalarda yenen ve ızgara yöntemiyle hazırlanan yemeklerdir. Kebaplar arasında “döner kebap” en sevilenlerdendir. Köfte, kıymanın ekmek içi, soğan ve çeşitli baharatlarla yoğrularak, şekillendirilip pişirilmesiyle yapılır; ızgara, fırınlama, kızartma veya sulu yemek olarak hazırlanabilir.

3783324873_142c4f38ac.jpg

Irak mutfağı sebze yemekleri açısından çok büyük bir çeşitliliğe sahip bir mutfaktır. Dolmalar ve sarmalar, etli sebze yemekleri, kızartma sebzeler ve zeytinyağlıların sayısız çeşidi mevcuttur. Dolmalar ve sarmalar etli olarak da pişirilmektedir. Etli dolmalar kıyma, pirinç, soğan, domates ve biber salçası, çeşitli baharatlar içerir. Dolmalar için en çok kullanılan sebzeler biber, kabak, domates, patlıcan ve soğan gibi sebzelerdir. Birçok sebze kızartılarak ve ızgara yöntemiyle pişirilebilir. Patlıcan kızartma, kabak kızartma, biber, domates, havuç ve mücver çok sevilen kızartma çeşitleri arasındadır. Ayrıca zeytinyağlıların Irak mutfağında kendine has bir yeri vardır. Zeytinyağlı taze fasulye, fasulye pilaki, zeytinyağlı dolma bu sınıfa giren yemekler arasındadır.

Irak mutfağındaki sebzeler arasında patlıcan çok özel bir önem taşır. Patlıcan dolma, kızartma, musakka, pilav, salata ve ızgara dahil sayısız patlıcan yemeği mevcuttur.

Irak mutfağı tatlılar açısından da çok zengindir. Baklava, kadayıf, lokma gibi hamurlu tatlılar; muhallebi, keşkül, kazandibi, sütlaç gibi sütlü tatlılar; hoşaf ve kompostolar; revani, helva, aşure ve kabak tatlısı gibi tatlılar bulunur.

48d8cac93301c2bbbf76770937cefe27.jpg

Irak’ın dini festival ya da etkinlikleri dışında ender yapılan etkinliklerinden biri Irak Kısa Film Festivali’dir. 2005 yılından bu yana Ağustos-Eylül aylarında Bağdat’ta yapılan festivalde filmler Arapça ve Kürtçe olarak gösterilmektedir.

Uluslararası Babil Festivali, her yıl 22 Eylül-1 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilir. Yerel görsel sanatların ve müziğin her türü farklı etkinliklerle tanıtılır.

e2254743f4c8f3ea4c243db7eea2c4f7.jpg

Irak’ta hem büyük alışveriş merkezleri, hem açık pazarlar hem de sokak satıcıları mevcuttur. Özellikle AVM sevenler için en ideal şehir Erbil’dir. Her türlü elektronik eşyadan giyime kadar pek çok seçeneği bulabilirsiniz.

Ülke genelindeki açık pazar yerleri ise yerel ürünler bulmak için idealdir. Göz alıcı renkleriyle kilim ve halılar, envai çeşit baharat, gümüş ve bakır ürünler ilginizi çekecektir. Özellikle Bağdat’ta yer alan bakır pazarı, pek çok turistin uğrak yeridir.

BAĞDAT BÜYÜKELÇİLİĞİ

Adres: 2/8 Veziriye Baghdad - Iraq Posta adresi: PO BOX: 14001 Baghdad - Iraq

Telefon: 0312 – 218 60 10 (Ankara üzerinden ) 00 964 790 190 94 06

Faks: 0 312 218 61 10 (Ankara üzerinden)

embassy.baghdad@mfa.gov.tr

http://www.bagdat.be.mfa.gov.tr

Görev Bölgesi: Irak

Bağlı Birimler

ERBİL BAŞKONSOLOSLUĞU

Adres: Gulan Street, Ster Tower, Floor 11 Erbil

Telefon: 00964 66 224 62 33 ve 00964 750 921 56 77

consulate.erbil@mfa.gov.tr

http://erbil.bk.mfa.gov.tr

Görev Bölgesi: Erbil, Dohuk ve Süleymaniye

Yeni Yıl (1 Ocak)

Ordu Günü (6 Ocak)

İşçi Bayramı (1 Mayıs)

Ramazan Bayramı

Kurban Bayramı

Cumhuriyet Bayramı (14 Temmuz)

Irak Bağımsızlık Günü (3 Ekim)

İslami Yeni Yıl

Aşure Günü/Ayı

Hz. Muhammed’in Doğumgünü

Noel (25 Aralık)

*Yanında tarih belirtilmeyen tatillerin günü yıla göre değişmektedir.

Irak'a seyahat edecek Türk vatandaşları, hamili bulundukları pasaport türü ne olursa olsun vizeye tabidir.