Google+

KAHVENİN AVRUPA'YA GELİŞİ: LVİV GEZİSİ

922003 Mar 2016Gezi Notu
altbaslikaltbaslikGezgin03 Mar 201692200 Yorum

Son zamanlarda değişik şehirlere giderken hikayesi olan kafeler arıyorum. İstanbul’da yok mu diye sorarsanız, çoğu benzer isimli, markalaşmış, tek örnek, AVM’lerin ilk katına sıkışmış kahvecilerden bahsetmiyorum. Masa sayısı mütevazi, kahvesi lezzetli, tasarımı özgün olan şehirli mekanlardan bahsediyorum. Bana kalırsa bu şekil kafeler aynı zamanda şehrin şehirliliğinin (urbanisation) de bir göstergesidir. Bahsettiğim tür kafelere Türkiye’de de Kırklareli ve Eskişehir’de rastlayabilirsiniz. Sanırım ne tür mekanlardan bahsettiğimi anlamışsınızdır.

Meseleyi dallandırmadan esas konuya giriş yapalım. Bugün size bir adamdan bahsetmek istiyorum – Yuriy Franç Kulchichkiy ( Юрій-Франц Кульчицький ). Bu adamın hikayesini Lviv’de duydum, çok ilginç buldum. Sizlerle de paylaşmanın yerinde olacağını düşünüyorum.

Bu zat-i muhterem şimdiki Lviv şehri yakınlarında dünyaya merhaba der. Gençlik yılları hakkında pek bir bilgi olmasa da Zaporojya kazaklarına katıldığı bilinmektedir. Sizleri fazla yormadan kısaca Zaparojya kazakları konusuna da değinelim. Bu kazaklar 16. ve 17. yüzyılda Ukrayna’nın Zaparojya bölgesinde Dinyeper nehri kenarında meskun savaşçı bir siyasi otoritedir. Bu birliğin tahkim olduğu mekana Siç denir. Bu sebeptendir ki, adları Zaparojye Siç olarak anılmaktadır. Bu birlik zaman zaman Rusya Çarlığı'na, Osmanlı İmparatorluğu'na, Lehistan-Litvanya Birliği'ne ve Kırım Hanlığı'na kafa tutmuş, çıkarları doğrultusunda hepsi ile savaşmıştır. Daha sonra Rus Çarlığı tarafından kullanılacak, asimile edilecek ve ana yurtlarından ayrılarak değişik bölgelere göç ettirileceklerdir. Zaparojye kazakları Osmanlı’ya sık sık akınlar düzenlerler. Bu akınların birinde Kulchichkiy esir düşer. Esirlikte Türkçe konuşmayı öğrenir, Türk müziğine ve adetlerine vakıf olur. Türk kahvesi ile de o zaman tanışır. 

Gel zaman, git zaman Sırp tüccarlar tarafından köle olarak satın alınır. Belgrad’a getirilerek Doğu Avusturya Ticaret şirketinin Belgrad şubesinde tercüman olarak çalışmaya başlar. Burada para toplar, 1678 senesinde Viyana’ya taşınarak orada kendi ticaret şirketini kurar. Tarihin çarkı 1683′ü gösterince Osmanlı ordusu Sadrazam Kara Mustafa Paşa komutasında Viyana’yı kuşatır. Biz bu olayı tarih kitaplarımızdan ikinci Viyana kuşatması olarak hatırlarız. Avusturya’lılar da Ernst Rüdiger von Starhemberg komutasında Viyana’yı ellerinden geldiği ölçüde savunmaya çalışırlar. Uzun süren kuşatma zamanı şehirde açlık ve salgın hastalıklar ortaya çıkmaya başlar. Hem şehir halkı, hem de savunma idaresi çaresizdir. Şehrin teslimi için hazırlanmaya başlarlar. 

Tam da bu sırada Kulchichkiy ortaya çıkar ve durumu düzeltebileceğini savunma yönetimine bildirir. Starhemberg, Kulchichkiy’i Kutsal Roma İmparatoru I. Leopold ve Lorraine Dükü V. Charles‘dan yardım istemek için şehir dışına gönderme kararı alır. Kulchichkiy Türk tüccar elbiseleri giyerek ve mehter marşı mırıldanarak Osmanlı kuşatmasının arasından geçerek V. Charles’e mektubu ulaştırır. Bu arada Türk rolüne kendini öyle kaptırır ki, geri dönerken Avusturyalılar tarafından düşman bilinerek öldürülmek tehlikesi bile atlatır. Yine aynı yolla Viyana’ya geri dönmeyi başaran Kulchichkiy, V. Charles’in yakında bir ordu ile yardım getireceğini şehir savunması yönetimine bildirir. Bunu duyan Avusturyalılar teslim olmaktan vazgeçerek biraz daha dayanmaya karar verirler. Gerçekten beklenen yardım gelir ve Viyana savaşı Osmanlı ordularının mağlubiyeti ile sonuçlanır. Kulchichkiy iyi bir ödülü haketmiştir. Şehir yönetimi tarafından yüklü miktarda para, Viyana’da ev, 20 yıllık vergi muafiyeti ve Osmanlı’lardan ele geçirilmiş ganimetten pay ile ödüllendirilir. Kulchichkiy para ve altını değil, Osmanlı’lardan ganimet olarak ele geçirilmiş 300 çuval kahveyi almayı yeğler. Ödül olarak aldığı evi kafe olarak tasarlar ve Viyana’daki ilk kahve satılan mekanı açmış olur.

Lviv şehrinde bir çok konaklama seçeneği var. Bunlardan en iyileri Charming apartment in downtown, Vagilevicha Apartments, A&B Apartments. Şehir merkezine yakın konaklamayı tercih etmek isterseniz Medova Pechera, Apartment Olga gibi otelleri tercih edebilir ya da daha ekonomik alternatifler isterseniz Apartment On P.Doroshenka, Apartment on Svobody Avenue 47, Economy Express Voyage Lviv tesislerini deneyebilirsiniz. Bir de booking.com'un Lviv aramalarında ara sıra güzel indirimli fırsat otelleri oluyor. Onları da bu linkten takip edebilirsiniz.

Lviv

Kafe’nin içini Osmanlı Türk motifleri ile tasarlar, garsonlara Türk elbiseleri giydirir. Aslında kendisi de elinde kahve sürahisi ile Viyana sokaklarında insanlara kahve satmaya başlar. Lviv’de anlatılana göre ilk başlarda kahveyi bedava dağıttığı halde Avrupa’lılar pek de bu içeceğe rağbet göstermezler. Daha sonraları artık tesadüf mü, bilerek mi, kahveye şeker ve süt karıştırarak servis edilmeye başlanır. O gün bu gündür, Viyana’lılar kahveyi ellerinden bırakmazlar. Kruvasan’ın da Türk hilalinden esinlenerek Kulchichkiy tarafından icat edildiği iddia edilse de, bu konu söylentiden öteye geçmez.

Lviv-1

Açıkçası Lviv’de bu hikaye hala canlı. Lviv’liler birleşik Avrupa’nın Türkleri yenmesine yardım ettiği için değil, ilk kahveyi Avrupa’ya getirdiği için Kulchichkiy’le gurur duyarlar. 2013 senesinde şehrin en merkezi meydanı olan Daniel Galiçyalı meydanında ( пл. Д. Галицкого ) Kulchichkiy’e heykel koymuşlar. Bence genç heykeltraş Roman Kikta iyi iş çıkarmış. Bence heykeldeki tek kusur Viyana’daki kafesinde bile Türk kıyafetleri ile hizmet veren Kulchichkiy’in giysilerinin ortalama Galiçyalı gibi aksettirilmesidir. Onun dışında gayet başarılı bir çalışma olmuş. 

Dedim ya, Lviv’lilerin hayatında kahve önemli bir yer tutmaktadır. 

Lviv-2

O yüzden Lviv’e gitmişken bir kaç beğendiğim kafe tavsiyesi de vermek istiyorum. Önereceğim kafeleri hep şehir merkezinden seçtim ki, ulaşmak kolay olsun. Akşam güzel bir Lviv manzarası izlemek isterseniz Panorama‘yı tercih edebilirsiniz. Sabah ilk kafe için ise Mapa‘ya gidin. Bundan önceki yazımda Mazo kafeden bahsetmiştim. Listeyi çok uzatabilirdim, ama gerisini sizlere bırakıyorum. Lviv’de kahve konusunda istediğiniz kadar doğaçlama yapabilirsiniz. Bu arada Ukrayna’ca bilmenize gerek yok, garsondan kahve istemek çok kolay, çünkü neredeyse Türkçe : Kava!

http://www.altbaslik.com/

Lviv şehrini rahat ve hızlı gezmenin yolu yerel turlara ve turistik noktalarda önceden yerinizi ayırtmak. Bu şehir için önerdiğimiz deneyimler şöyle; Lviv Özel Yürüyüş Turu Yahudi Miras (40 €), Lviv Old Town özel Walking Tour (50 €), Galiçya Mutfağı Gurme Turu (40 €), Lviv: 3-Saat Ortaçağ Kültürü ve Tarihi Yürüyüş Turu (17 €). Bu şehirdeki tüm turları görmek için tıklayın.
-
Yorum göndermek için Giriş Yapın veya Üye Olun

Yorumlar(0)

Yorumlar