Safranbolu Evleri

Safranbolu Evlerinin Tarihi


Safran bitkisinin dünya üzerinde yetiştiği nadir yerlerden biri olan Safranbolu’nun Türk toplumunun yaşayış biçimini gözler önüne seren tarihî evleri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almaktadır. Sırası ile Hititler, Frigler, dolaylı yoldan Lidyalılar, Persler, Helenler, Romalılar, Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlıların egemenlik kurduğu Safranbolu’dan Homeros, İlyada destanında Paplagonya olarak bahsetmektedir.

Safranbolu’nun Türklerin eline geçmesi, 1196 tarihine rastlamaktadır. Selçuklu sultanı II. Kılıçarslan’ın oğlu Muhittin Mesut Şah, bölgede egemenlik kurmuştur. 1423 yılından itibaren ise Osmanlıların bölgeye hâkim olduğu görülmektedir. Osmanlı buraya, Türkmen göçebeleri yerleştirmeye çalışmıştır. Bu hamleden sonra şehir Taraklı Borglu veya kısaca Borlu olarak adlandırılmıştır. 18. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Zağfiran Borlu ismi kullanılmaya başlanmış; 19. yüzyılın ortasında ise kısa bir süreliğine Zafiran Benderli denilmiştir. 19. yüzyılın son çeyreğine gelindiğinde ise Zağfiran Bolu ismine geçilmiş, en son olarak da Zafranbolu’dan isminden Safranbolu ismi yerleşmiştir.

Şehrin tarihinde yaşadığı en parlak dönemler, Osmanlı’nın bölgeye hâkim olduğu zamana rastlamaktadır. 17. yüzyılda, İstanbul-Sinop kervan yolu üzerinde bir konaklama merkezi işlevi gören Safranbolu’da bu vesileyle ticaret gelişmiş ve halk zenginleşmiştir.

Safranbolu’daki tarihi anıtların çoğu, Candaroğulları ve Osmanlı Dönemi’ndendir. Bölge, 18 ve 19. yüzyıl Osmanlı kent dokusunu oldukça açık bir şekilde yansıtmaktadır. Safranbolu evleri, halkın yaşam biçimi, beğenisi, kültürü ve mimari becerilerini yansıtan oldukça dikkat çekici yapılardır.

Safranbolu Evlerinin Özellikleri

Safranbolu evlerinin mimari özelliklerini şekillendiren unsurlar arasında çok nüfuslu aile yapısı, yağışlı iklim ve maddi zenginlik sayılmaktadır. İki veya üç çocuklu çekirdek ailelerin yaşadığı evlerde evlenen erkek çocuk o dönemde ayrı eve çıkmamaktadır. Aynı eve gelen gelinin yanı sıra evde amcalar, halalar, yengeler ve torunlar hep birlikte yaşamışlardır. Bazı evlerde haremlik ve selamlık bölümleri de mevcuttur. Evin zemin katı ise ailelerin sahip olduğu hayvanlara ayrılmıştır. Yağışlı iklim sebebiyle insanların ve hayvanların yiyecekleri, ısınma için kullanılacak odunlar, evin içinde kapalı alanda muhafaza edilmiştir. Bu açıdan evler oldukça büyük hacimlidir.

Yapımında taş, kerpiç, alaturka kiremit ve ahşap kullanılan evlerin hepsi komşularının görüşünü engellemeyecek şekilde inşa edilmiştir. Bölgenin yapısında doğa, insan, ev, sokak ve çarşı dengesi gözetilmiş, belli bir düzen oturtulmuştur.

Safranbolu Evleri Nerededir?

Safranbolu evleri, Türkiye’nin kuzeyinde, Karadeniz Bölgesi’nin batısında yer alan Karabük ilinin en büyük ve gelişmiş ilçesi Safranbolu’da yer almaktadır. Ankara’nın 200 kilometre kuzeyinde yer alan Safranbolu, Karadeniz’in 100 kilometre güneyindedir. İlçe, Karabük şehir merkezine 8 kilometre mesafededir.

Safranbolu Evlerine Nasıl Gidilir?

Safranbolu İstanbul’a 390, Ankara’ya 230, İzmir’e 737, Bursa’ya 425 ve Zonguldak’a 90 kilometre mesafededir. Birçok şehirlerarası otobüs firmasının Safranbolu’ya seferleri mevcuttur.

Safranbolu’da Eski Çarşı olarak anılan yerde bulunan evlere, ilçenin merkezinden hareket eden servisler ile ulaşmak mümkündür.

Safranbolu’ya en yakın havalimanı ise 115 kilometre uzaklıktaki Kastamonu Havalimanı’dır. Havalimanından Safranbolu’ya yaklaşık 1,5 saatlik yolculuk sonucunda ulaşılabilmektedir.

Safranbolu’da Kalınacak Yerler

Safranbolu’da konaklamak için tarihî konaklar tercih edilebilir. Bu konaklarda kalarak tarihî dokuyu bire bir deneyimlemek mümkündür.

Konak fiyatları gayet uygun olsa da biraz daha uygun bir yerde konaklamak tercih edilmek istenirse Karabük’te de kalmak mümkündür. İki nokta arası yakın bir mesafe olduğundan Karabük’teki oteller, öğretmen evi ve polis evi de tercih edilebilir.