Google+

Arama formu

İlkler şehri Uşak

Zafer Kalkınma Ajansı’nın ev sahipliğini yaptığı 25 - 26 Ekim 2018 Uşak'ın tarihi, turistik ve kültürel değerleri tanıtma organizasyonuna Türkiye’nin en kapsamlı seyahat içeriği üreten sitesi Gezimanya olarak katıldık. İki gün oldukça yoğun bir programla gerçekleşen bu organizasyona İstanbul - Ankara ve İzmir’den gazeteci, seyahat – gastronomi odaklı sosyal medya fenomenleri, seyahat acenteleri, tur rehberleri olmak üzere yüksek katılımla gerçekleşti.

Programa 25 Ekim Perşembe günü Uşak Ramada Otel’de sabah kahvaltısı peşinden okunan İstiklal Marşı ve Genel Sekreter Vekili Veli Oğuz’un, Kültür ve Turizm Müdür V. Şerif Özler ve Vali Salim Demir’in konuşmaları ile başladık. Tanıtım toplantısına Uşak Valisi Salim Demir, Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Ömer Kalaylı, Uşak Belediye Başkan Yardımcısı İsmail Ünal, Uşak Üniversitesi Rektör Yardımcısı Metin Gümüş, Uşak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Osman Çalıkuş, Genel Sekreter Vekili Veli Oğuz, Uşak İl Kültür ve Turizm Müdür Vekili Şerif Söyler, TÜRSAB Pamukkale Bölgesel Yürütme Kurulu Başkanı Turan Köseoğlu, Uşak Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü Mehmet Tekeli ve farklı alanlardan uzmanlığıyla Halil Güngör Yoldaş ve Osman Köprücüoğlu katıldı.

Sürdürülebilir projelerle Uşak ilinin tanıtılması ve turizmin canlandırılması için hazırlanan bu programda kültürel mirası, doğal güzellikleri ve yemekleri ile özgün bir Anadolu şehri olan Uşak ilinin ziyaretçilerine sunduğu turistik değerlerini anlatmaya başlamadan önce kısa bir bilgi verelim: Uşak ili Denizli, Kütahya, Afyon ve Manisa illerine komşu olup, İç Ege Bölgesi'nde Batı ve Orta Anadolu'yu birbirine bağlayan bölgede yer almaktadır.

Uşak

Uşak bölgesine uygun ulaşım yollarından biri de havayolu. En uygun fiyatlı uçak biletlerini görmek için tıklayın

Uşak’ın Tarihi

Herodotos’un verdiği bilgiye göre Demir Çağı başlarında Lydia’ya egemen olan Heraklid ya da Tylonidler bölgede 22 kuşak boyunca 505 yıl hüküm sürmüştür. Bu antik döneme dair elde edilen bilgilere göre Uşak’ın bilinen en eski adı "Temenothyrea"dır. Kent bu adı, Heraklidlerden Aristomahos’un oğlu Temenos’tan almıştır. Uşak ilinde ilk yerleşim Heraklidlerin bölgede hâkimiyetinin sürdüğü MÖ 4000 yıllarına tarihlense de Yrd. Doç. Dr. Selahattin Polat, Uşak’ın Banaz ilçesi Sürmecik Kaplıcası Mevkii'nde, günümüzden 320 bin yıl önce bir yerleşim alanı olduğunu ortaya çıkarmış, Banaz'a 7 kilometre uzaklıkta Ören ve Gedikler köyleri arasında yer alan tarihî Sürmecik Kaplıcası'nın bulunduğu bölgede rastlanan taş aletlerin tipi ve özelliklerinin Orta Paleolitik Dönem Mousterien kültürünü işaret eden ve bu bulguların, Uşak ve yöresinde yüz binlerce yıl önce insanların yaşadığını kanıtlamıştır.

Uşak şehrinde bir çok konaklama seçeneği var. Şehir merkezine yakın konaklamayı tercih etmek isterseniz 5, D, U.gibi otelleri tercih edebilirsiniz Bir de Tatilsepeti.com'un Uşak aramalarında ara sıra güzel indirimli fırsat otelleri oluyor. Onları da bu linkten takip edebilirsiniz.

Uşak adı ise Türklerin Ege’ye gelmelerinden sonra ilk olarak “Uşşak” biçiminde ortaya çıkmış, organizasyon açılış konuşmasını yapan Genel Sekreter Vekili Veli Oğuz’un da belirttiği gibi ilk kez Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde adı geçmiş, âşıklar şehri anlamında kullanılmıştır. Evliya Çelebi ünlü Seyahatnamesi’nde şöyle demiş: “…Şehr-i Uşşak’ın (Aşıklar Şehri’nin) bağ ve bahçelerinin, havası ve suyunun güzelliğinden dolayı seven ve sevileni çoktur. Bu şehirde iki gün kalan, üçüncü gün âşık olur.” Türk musiki makamlarından aşina olduğunuz ve yine Evliya Çelebi’nin Edirne ziyaretinde Darüşşifa’ya dair yazdığı notlarında tedavi edici özelliğini anlattığı Uşşak Makamı adını bu şehirden almış bulunuyor.

15 Temmuz 1953 tarihine kadar Kütahya'nın ilçesi olan Uşak, kendisine bağlı Sivaslı, Ulubey, Banaz bucaklarının ve Karahallı beldesinin ilçe haline getirildiği düzenlemeyle il olmuştur. Bu tarihe kadar Manisa'nın (1926'ya kadar Saruhan) ilçesi olan Eşme ilçesi de (Güre, Sirge ve İnay bucaklarıyla birlikte), Uşak'a bağlanmıştır.

Uşak’ın turizm potansiyelini anlatan Vali Demir “Uşak, tarihî süreç içerisinde bizim özellikle her zaman her platformda vurgulamaya çalıştığımız gibi “ilkler şehridir” ” diyerek şehrin Paleolitik Dönem’den itibaren Anadolu medeniyetleri ve Cumhuriyet Dönemi de dâhil olmak üzere devrimsel nitelikteki ilklerin hayata geçtiği bir coğrafya olduğunun altını çizdi ve gezi programındaki “ilk’lerin şehri Uşak” ipucunu vermiş oldu.

Paranın tarihine dair bütün bildiklerinizi hatırlayın! Şimdi size para bilgilerinizi daha da zenginleştirecek bir not veriyoruz. Lidyalılara parayı icat eden ilk antik uygarlık diyoruz ve ekliyoruz, Uşak ili sınırları içindeki Tmolos Dağlarından çıkan ve Hermos Nehri’ne akan başkent Sardes’ten geçen Paktalos Akarsuyu’nun taşıdığı, içinde altın taneciklerini barındıran alüvyonlar İlk Çağ’da Lidyalıları en zengin ülke konumuna getirmiştir. Alüvyonların içinden altını çıkarıp işleyen ve işlenmiş altını ticarette kullanan, MÖ 560’ta tahta geçen Lidya Kralı Kroisos’un akıl almaz zenginliği günümüze “Karun kadar zengin” deyimiyle ulaşmıştır. Öyle ki hükümdarın altın stoklarının bulunduğu hazinenin sadece anahtarlarının miktarının kırk deve yükü olduğu rivayet edilmektedir.

Uşak sınırları içinde var olan Antik Dönem uygarlıkları varlıklarını sürdürmek için sadece savaş yapmamışlar, tabii ki ticari ilişkiler de geliştirmişler. Geliştirdikleri bu sosyal – ticari ilişkiler diğer medeniyetlerle etkileşimlerini ve yine bir “ilk”in Uşak’ta gerçekleşmesini sağlamış. Uşak Banaz ilçesi Ahat köyü civarında Frigya ve Lidya sınırları içinde kurulan Akmona Antik Kenti MÖ 3. ve MS 3. yüzyılda Yunan etkisinde kalmış önemli bir Yahudi yerleşim bölgesidir. Antik kentin gymnasiondaki taban mozaiklerinde görüldüğü üzere MS 1. yüzyılda İskenderiye’den gelen sporcularla güreş, voleybol, boks gibi sportif oyunların yapılmıştır. MS 2. yüzyılda ilk voleybol müsabakaları Uşak’ın Banaz ilçesindeki Akmonia Antik Kenti’nde gerçekleşmiştir.

Uşak-1

Uşak sınırları içinde tarihte gerçekleşmiş bir “ilk” bilgisi daha verelim. Günümüzde Hıristiyanlık erkek egemen bir semavi din olmasına rağmen erken dönem Hristiyanlıkta Montanizm kadın lidere biat edilen ilk mezhep olma özelliği taşımaktadır. Anadolu’nun diğer illerinde de görüldüğü gibi ilk Hristiyan mezheplerinin ortaya çıktığı illerden biri de Uşak’tır. Frigya Bölgesi antik kentlerinden biri olan Pepuza da Hıristiyanlığın kayıp mezhebi Montanizm’in merkezi kabul edilir. Bu mezhebin MS 150 yılında Montanizm’in kurucusu Montanus adında bir rahip ve Maximilia ve Pricila adında iki ruhani kadın tarafından kurulduğu rivayet edilir.

Uşak’ın günümüzdeki sanayi dallarının gelişimi yine antik dönem medeniyetlerinden gelen ve ilk olan bir kültürel mirasın etkisidir diyebiliriz. Günümüzde Türkiye seramik üretiminin %20’sini üreten Uşak, antik dönemde de seramik üretiminin merkezi olmuştur. Eşme ilçesi Aydınlı köyünde bulunan Mesotimolos Antik Şehri’nde Anadolu medeniyetlerinden MÖ 4. yüzyıldan kalma seramik araç gereçlere rastlanmıştır.

İlklerin şehri Uşak Osmanlı döneminde de yine yenilikçi çizgisini devam ettirmiştir. Anadolu’da 23 Eylül 1856 yılında ilk demiryolu hattı olan 130 km’lik İzmir- Aydın hattının bir İngiliz firmasının ilk kazmayı vurmasıyla başlamış, İmtiyaz İzmir Valisi Mustafa Paşa zamanında, 1857 yılında “İzmir’den Aydın’a Osmanlı Demiryolu” kumpanyasına devredilmiştir. Anadolu’da ilk demiryolu hattı olan Uşak’tan gecen 130 kilometrelik Afyon - İzmir hattı 10 yıl süren bir çalışmayla 1866 yılında Sultan Abdülaziz zamanında tamamlanmıştır.

Yeni teknoloji denince o işin içinde mutlaka bir Uşak bağlantısı vardır dedirtecek bir “ilk”ten bahsedelim şimdi. Günümüze Uşak Kent Tarih Müzesi’ne ev sahipliği yapan tarihî bina geçmişte Türkiye’de elektrikle ilk sokak aydınlatması yapmış olan Uşak ili için büyük bir misyonu gerçekleştirmiş bulunuyor.

Osmanlı döneminde ilk elektrik santrali Tarsus’ta kurulmuş, İstanbul’a elektrik 1912 yılında gelmiştir. Uşak’ta ise 1909 yılında kömürle çalışan bir santralle ilk kez elektrik üretimine başlanmış ve Osmanlı döneminde ilk kez sokak aydınlatmasında Uşak ilinde elektrik kullanılmış. Sokakların elektrikle aydınlatılması, karanlık kış gecelerinde başlarına kandil yerleştirip uzun saatler dokuma yapan Uşaklı dokur kadınlar için büyük kolaylık sağlamıştır.

İlk olma rekorunu zamanı gelince kendi kendine yenilemeyi bilen çalışkan Uşak, Cumhuriyet Dönemi’nde de Sanayi Devrimi’nin öncüsü olmuş bulunuyor. Cumhuriyet’in ilanından sonra genç Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk sanayi kuruluşlarının ortaya çıktığı illerden biri olma özelliğine sahip olan Uşak’ta ilk şeker fabrikası 1926’da Nuri (Şeker) Bey’in girişimiyle kurulmuştur. Bu fabrika aynı zamanda ilk çok ortaklı şirket olma özelliğini de taşımaktadır. Aynı zamanda Uşak Kent Tarih Müzesi'nde bu fabrikada üretilmiş ilk şeker örneğinin Atatürk'e sunulduğu keseyi de görmek mümkün. 

Uşak-2

Uşak’ın Coğrafi Oluşumları

İlk Çağlardan günümüze bölgede gelişen her medeniyetle ilkleri barındıran Uşak tarihi kadar coğrafi benzersiz oluşumlarıyla dikkat çekiyor. Örneğin Kapadokya bölgesinden tanıdığımız Peribacalarının ikincisi Uşak - Manisa arasında bulunan Kula ilçesinde bulunuyor.

Uşak Merkez’e 50 kilometre mesafede suyun nakış nakış işlediği jeolojik mücevher değerindeki Taşyaran Vadisi; ilk günkü gezi programımızda yer alıyor. Bu vadi, Gediz Nehri’nin zamanla kayaları aşındırmasıyla ortaya çıkmış doğal bir oluşum. Dinlenme - mola alanından vadiye önce kuşbakışı göz atıp sonra düzenli kesme taşlardan yapılmış merdivenle yeşilliklerin içinden dik yamaçtan aşağıya vadiye indik.

Uşak-3

Sonbahar olmasına rağmen yaz kış yeşilin tonlarında canlı kalan bitki örtüsünün güzelliğine bakmaya doyamadık. Vadiye doğru basamaklardan indikçe kuş sesleri yükselen akarsu sesinden duyulmaz oluyor. Vadinin tabanında akan su kaynaktan gelinceye kadar taşıdığı alüvyonlardan dolayı biraz bulanık görünüyor. Akarsuyun kıvrılarak aktığı kayaların yüzeyi pürüzsüz mermer gibi görünüyor. Fotoğraf çekmek için gruptaki hemen herkes suyun içine girmek isteyince işin ne kadar ciddi olduğu anlaşıldı. Kayaların üzerinde yürümek nerdeyse imkânsız, çok kaygan hale gelmiş.

Uşak-4

Bu vadinin ön kısmında yine kayak taş ve kesme taşlardan yapılmış olan Çatalköprü görülmeye değer. Gezi programının ilk durağı olan Taşyaran Vadisi bölgede yaşayan insanlar için olduğu kadar doğa turlarını sevenlerin mutlaka görmesi gereken özgün bir tabiat parçası.

Dünya’nın en büyük 2. kanyonu Uşak Ulubey Kanyonu ortalama 150 metre derinlikte. Ulubey Kanyonu’nun ABD’deki Arizona Eyaleti sınırları içerisinde bulunan Büyük Kanyon’dan sonra dünyanın en büyük 2. kanyonu olduğunu öğrendik. Bugüne kadar bilinmeyen kanyon, Ulubey Çayı ve Banaz Çayı boyunca devam eden bir ana kanyon ile buna bağlanan onlarca büyük yan kanyonlardan oluşuyor. Ulubey Çayı, bütün kanyonu adeta saklı bir cennete çevirmiş bulunuyor.

Uşak-5

Ulubey Kaymakamlığı’nın yaptırdığı ve 2015 yılında hizmete açılan Kanyon Cam Teras Park 302 metrekare büyüklüğünde bir kafeterya ve 135 metrekare büyüklüğünde camdan oluşan seyir terası yaptırılmış. Cam terasta metrekareye düşen ağırlığın 801,2 kg olduğunu öğrendik. Camlar 30 mm kalınlığında ve kurşungeçirmez özelliğe sahip olup kanyonun genişliği 100 - 500 metre, derinliği 130 - 170 metre ve uzunluğu 75 kilometredir. Ulubey Çayı ve Banaz Çayı boyunca devam eden Ulubey Kanyonu, ana hatta bağlanan onlarca büyük yan kanyondan oluşmakta. Bu nedenle Ulubey Kanyonları olarak da anılıyor.

Uşak-6

Ulubey’e giden toplu taşıma araçları var ya da özel araçla gidebiliyorsunuz. Kanyonların bulunduğu alanda park, kafe, restoran, çocuk oyun alanları, tarihî Uşak evi örneği ve bir de gerçek Yörük çadırı bulunuyor. “Neden Yörük çadırı?” diyorsanız Uşak’ta yeme - içme, dokumacılık başta olmak üzere günlük hayattaki pek çok unsur Yörük geleneklerinden izler taşıyor.

Uşak-7

Kanyon Restoran’da geleneksel Uşak yemeklerinden tadabilir, Yörük ayranı içebilir, oturduğunuz yerden kanyonları keyifle izleyebilirsiniz. Fotoğraf çekmek ve kanyona yakından bakmak isterseniz Cam Teras size birbirinden güzel kanyon selfie’si açıları sunuyor. Bu cam terasın bulunduğu alan çok rüzgârlı ve çok soğuk olduğundan selfie çekerken de dikkatli olmakta fayda var.

Uşak-8

Yazı dizisinin ikinci bölümü: https://gezimanya.com/GeziNotlari/ilk-caglardan-gunumuze-usak
Yazı dizisinin üçüncü bölümü: https://gezimanya.com/GeziNotlari/gecmisten-gunumuze-usak-halilarinin-moda-yolculugu

Etiketler