Google+

Arama formu

Semerkant: Timurlenk’in sihirli dünyası, bir Dünya Mirası

Bu yazı Gezimanya üyesi nevinsalman tarafından yazılmıştır. Yazılarınızı sitemizde yayınlamak isterseniz üye olabilirsiniz.

Tarihî İpek Yolu’nda, İbn-i Sina, Biruni gibi çok ünlü bilim ve tıp ustaları yetiştirmiş dünyanın en eski medeniyetlerinden ve Orta Asya’nın büyük kentlerinden biri olan Semerkant, MÖ 14. yüzyılda Persler tarafından kurulmuş ve 1.000 yıl boyunca Perslerin egemenliğinde kalmış. Daha sonra sırasıyla Müslüman Araplar, Türkler, Cengiz Han ve 14.yüzyılda da Timur’un egemenliğine geçmiş. Timur kendini Moğol hükümdarı ilan edip başkenti Semerkant’a taşıyarak yeniden kurduğu kentin adı da en çok Aksak Timur (Timurlenk) ile özdeşleşmiş.

Semerkand

Pers İmparatorluğu'nu yıkarak Yunanistan'dan Hindistan'a kadar uzanan büyük bir imparatorluk kurarak dünyanın yarısını 13 sene gibi bir sürede fetheden ve MÖ 329 da Semerkant’ı da kendi topraklarına katarak "Semerkant ile ilgili duyduğum her şey doğruymuş, tek fark hayal ettiğimden daha güzel olması" diyen Büyük İskender ile aynı fikirdeyim.

Gerçekten de masal gibi, büyüleyici bir kent.

Semerkand-1

Timur 35 yıllık saltanatı boyunca çıktığı seferden dönüşte ele geçirdiği şehirlerin ünlü mimarlarını toplayıp Semerkant’a getirmiş ve kenti baştan aşağı muazzam mimarî eserlerle süslemiş. Şimdi gelin bu eserleri gezmeye başlayalım.

Akşamüzeri kente girmeden önce yol üzerinde İmam El Buhari Türbesi’ne uğruyoruz.

Semerkand şehrinde bir çok konaklama seçeneği var. Otel yerine ev kiralamak isterseniz Firdavs, Boriga baraka güzel bir seçim olacaktır. Bunlardan en iyileri Luxury Guest House, Samarkand Apartment, Guest house SEASON. Şehir merkezine yakın konaklamayı tercih etmek isterseniz IZAURA LUX 2, MountainView Hotel, OROM Inn gibi otelleri tercih edebilir ya da daha ekonomik alternatifler isterseniz AHMADJON, Hostel & Guest House Sim-Sim, Backpackers House tesislerini deneyebilirsiniz. Bir de booking.com'un Semerkand aramalarında ara sıra güzel indirimli fırsat otelleri oluyor. Onları da bu linkten takip edebilirsiniz.

Semerkand-2

İslam tarihinin en büyük hadis âlimi, 70 binden fazla öğrenciye eğitim verdiği söyleniyor, öğrencileri arasında daha sonra İslam dünyasında ünlenecek pek çok öğrencisi olmuş. Harika bir taç kapı mavi, turkuaz çinilerle bezenmiş. Mukarnaslı bir eyvan içinde çok güzel ahşap bir kapı ile ferah ve yemyeşil bir avluya giriliyor. Girer girmez karşınıza çıkacak olan anıt mezar üzerindeki işlemeler ve süslemeleri ile bir mimari harikası.

Semerkand-3

Semerkand-4

Etrafındaki yapıların hepsi ve üzerlerindeki turkuaz kubbeler görülmeye değer. Özellikle de etrafındaki revakların tavanlarının renkleri, süslemeleri muhteşem.

Semerkand-5

Bahçe ise asırlık ağaçları, fıskiyeli havuzu, oturma bankları ile sanki bir park. Ziyarete gelen çocuklu aileler sonrasında bu cennet yerde zaman geçiriyorlar, gerçekten de insana huzur veren sessiz, sakin bir alan.

Semerkand-6

Akşam saatlerinde ulaştığımız kentte çevresi yemyeşil ve parklarla çevrili otelimize yerleşiyoruz, Registan Plaza. Kentin kalbinde, her yere yürüme mesafesinde ve tavsiye edeceğim bir otel. Kentin en iyi oteli. Yemekten sonra yürüyüşe çıktığımızda otelimizin hemen karşısındaki meydanda Timur’un heykelini geçer geçmez uzaktan bizi büyülemeye başlayan ışıl ışıl bir yapıya doğru ilerliyoruz. Timur mimarisinde zirve yapmış müthiş bir eser.

Semerkand-7

Gür Emir Türbesi: Muazzam bir kapı, arkasında mavi çini ve mozaikli kuleleri ve muazzam bir turkuaz kubbenin altında Timur ve yakınları, mezarların bulunduğu olağanüstü güzellikteki mekânda, gerçekte genç yaşta kaybettiği torunu için yaptırdığı yerde yatmakta.

Semerkand-8

Semerkand-9

Semerkand-10

Timur’un mezar anıtından sonra gece yürüyüşümüze devam ederek yarın sabah tekrar gezeceğimiz tamamı 1370-1500 yıllarına tarihlenen binlerce mavi, turkuaz, yeşil ve sarı renkli çini ve mozaiklerle süslü, tarihe adını yazdırmış muhteşem medreselerin bulunduğu Recistan Meydanı’na doğru ilerliyoruz. Meydan karanlık, ışıklandırma yapmamışlar, büyük hayal kırıklığı diye düşünürken birden gökyüzüne doğru yayılan müthiş ışıklı manzara görülmeye değiyor, karşısındaki seyir terası insan kaynıyor. Sonra ortalık tekrardan karardı, derken tarihî yapılar üzerinde müthiş bir ışıklı şov başladı, kentin hikâyesi kare kare ışık ışıl, renk renk sinema perdesi gibi gözlerimizin önüne serildi.

Semerkand-11

Semerkand-12

Semerkand-13

İran’daki İmam Meydanı’ndan sonra gördüğüm en güzel meydan oldu. Meydanın üç tarafına inşa edilmiş üç medresenin renk cümbüşü kuleleri ve işlemeli turkuaz kubbeleri adeta gökyüzüne doğru uzanmakta. Binaların cephelerindeki eyvanların mukarnasları, işlemeleri, iç mekânın müthiş süslemeleri ile arkasındaki avlu ve etrafındaki yapıların güzelliği ile bu yapılar topluluğu; Timur dönemindeki yapılarının en büyük ve en önemli olanları.

Semerkand-14

Uluğ Bey Medresesi, dönemin en gelişmiş mimari teknikleri ile inşa edilmiş ve Uluğ Bey’in matematik, astronomi gibi dersleri verdiği binanın bahçesi etrafında 110 öğrenci için 54 hücre tipi oda yapılmış, şimdilerde ise hepsi hediyelik eşya satan dükkânlar. 15 metre yükseklikteki giriş kapısı üzerindeki yıldızlar; uzayı ve Uluğ Bey’in astronomiye olan tutkusunu sembolize ediyor. İç mekâna girdiğinizde ise parıldayan mozaikler yıldızlı bir gökyüzü gibi. Boyutlarıyla Timur döneminin en büyük yapılarından biri olarak gösteriliyor.

Semerkand-15

Tilla Kari Medresesi (Tilyakari), turkuaz kubbesi ve iki yanındaki iki minarenin yine turkuaz kubbeleri ile çok etkileyici güzellikte. İç mekân, mihrap ve minberdeki mavi ve altın rengi işlemeler, süsler ve tasarımlar gerçekten müthiş.

Semerkand-16

17.yüzyıl eseri yapıda altın kaplama tekniği kullanıldığı için “Tel Kari” adını alan eski bir kervansaray, medrese olacak şekilde bir camiye çevrilmiş.

Şir Dar Medresesi (Aslanhane) 17.yüzyıl eseri. Yapının taç kapısı üzerinde, Kur’an’dan alıntılar, bitkisel süslemeler, cephesindeki süslemelerin arasındaki ise hayvan figürleri ve vücudunun içindeki insan suratı ile önünde bir ceylan ya da geyik figürü ile dikkat çekmekte. Aslanların ceylan avı resmedildiği için “Aslanlı Medrese” olarak da bilinmekte. İki kubbesi ve iki kulesinin güzelliği görülmeler değer.

Semerkand-17

Üç eseri anlatmak hayli zor, belki sayfalara da sığmaz, dünyadaki illa ki görülmesi gereken eserlerden.

Gezginler ve özellikle fotoğraf tutkunlarının çok beğeneceği bu meydandan ayrılmak zor olsa da görülecek yerlerimiz var.

Yazının birinci bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.
Yazının ikinci bölümüne buradan ulaşabilirsiniz. 
Yazının üçüncü bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.
Yazının dördüncü bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.
Yazının beşinci bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.
Yazının altıncı bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.
Yazının yedinci bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.

Etiketler


nevinsalman kullanıcısının resmi
Yazar Hakkında

nevinsalman

Ankara da doğdum, TED Ankara Koleji ve Gazi Üniversitesi Mimarlık fakültesi mezunuyum. 6 sene Londra'da yaşadım, sonraki yıllarda İstanbul'a yerleştim ve serbest çalıştım. 10 senedir ise kış aylarında İstanbul'da, Mayıs-Aralık 7-8 ay Bodrum’da yaşadıktan sonra artık tamamen Bodrum’lu oldum. Tam bir Bodrum sevdalısıyım, en büyük keyfim seyahat...