Google+

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI

750417 Oca 2017Özel Yazı

Nereden esti aklına da böyle bir yazı yazdın derseniz tek vereceğim cevap Bali seyahatim olur. Bana kalsa ben bu adayı aylarca gezsem bitiremem. Bitirmelere doyamam. Bali, Tanrıların Adası olarak anılıyor. Peki, hangi Tanrılar bunlar? Bu mistik adayı anlayabilmenin en iyi yolu ise bu tanrıları, tanrıçaları ve Hinduizm’i özümsemekten geçiyor.

Uzakdoğu neresine giderseniz gidin şaşırtır sizi. Avrupalı ya da Ortadoğululardan çok daha yabancı ve farklı görünür Uzakdoğulu insanlar. Aslına bakarsanız bunlar tamamıyla beynimizin bize oynadığı bir oyun. Ya da algıda seçicilik. Ben de bilemiyorum. Tek söyleyebileceğim güneşten dolayı hafifçe kavrulmuş tenleri ve çekik gözleri bu insanları kesinlikle bizden farklı yapmıyor ya da onları yabancılaştırmıyor. Dini inançları da aynı şekilde.

Semavi din ya da değil. Tüm dini inançlar özünde insana aynı şeyleri öğütler. Aynı yolları gösterir. İyilik, güzellik, doğruluk, güzel ahlak, namus dediğimiz kavramlar dünyanın neresine giderseniz gidin aynı değil midir? Dünyanın neresinde hırsızlık kabul görür? Hangi ülkede birini öldürdüğünüz için alkışlanırsınız? Ya da dünyanın neresinde yalan söylediğiniz için tebrik edilirsiniz? Tabi ki dünya üzerinde böyle bir yer yok. Olmasın da zaten.

Yani demek istediğim şey şu:

Vay efendim sen Müslüman değilsin pis kâfir seni, yok efendim sen Yahudi değilsen aramızda işin yok vb. daha birçok örnek gösterebileceğim bu ‘’ötekileştirme’’ yüzünden insanlığımızı kaybettiğimiz şu günlerde bu yazıyı okuyan bir kişi bile bakış açısını gözden geçirirse ne mutlu bana. Hepimiz aslında aynı sonuca varmak niyetindeyiz. Sadece yollarımız farklı. Dini inanışlar da aynen böyle işte. Tek amacımız doğruyu, iyiyi, güzeli bulmak. Aramızdaki tek fark yol göstericilerimiz. Aynı şeyi farklı cümleler ile ifade etmemiz.

Bu farkındalığa varabilmenin en güzel yolu bizler gibi gezip görmek galiba. Aksi takdirde bu ‘’ötekileştirme’’ eylemi daha uzun yıllar başımıza bela olacak.

Yavaştan giriş yapalım o zaman Hindu Tanrılarına ve Tanrıçalarına…

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI

Hinduizm tek tanrı inancını kesinlikle reddeder. Tanrının tek bir tasviri olduğu inanışına karşıdır. Tanrının tarihin her evresinde insan görünümünde dünyaya indiğine, insanlığı kötülüklerden koruduğuna ve insanlığın yerine getirmesi gereken görevleri kanunlarla bildirdiğine inanılır. Buna ‘’Hulül/Avatara’’ denir. Semavi dinlerdeki peygamberlik inancında Tanrı dünyada yaşayan insanlar arasından  elçiler  seçer ve insanlığa iletmek istediği her şeyi seçtiği peygamberler aracılığıyla iletir. Hinduizm’de peygamberlik inancının yerini az önce bahsettiğimiz ‘’Hulül’’ inancı alır.

Hinduizm aslında Hindistan kökenli bir inanış. Bu dine mensup kişilere ‘’Hindu’’ deniyor. En yaygın görüldüğü yerler tabi ki Hindistan, Nepal, Bangladeş gibi ülkeler. Her dinde insanlar inançlarını yaşam tarzlarına yansıtırlar ve bu çok doğal bir şeydir. Ancak Hindularda durum biraz daha değişik. Onlar inançlarına göre yaşam tarzlarını belirliyorlar.
                           
TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-1

Tek tanrılı inanç olmadığı için Hindu inancında sayamayacağımız kadar fazla tanrı var. Fakat bunların en önemlilerinden bahsetmek gerekirse ‘’Trimurti’’ yani üç tanrı ilk olarak açıklanması gereken tanrılar. Hinduizm’i en iyi şekilde anlamanın yolu ise öncelikle Trimurti inanışını özümsemekten geçer.

‘’Trimurti’’ yani üç tanrı Brahma, Vishnu ve Shiva olarak adlandırılan tanrılardır. Genellikle resim, heykel ve rölyeflerde tek vücut üzerinde 3 başlı bir varlık olarak sembolize edilir. Yani üç ayrı görevi yerine getiren tek vücuttur. Bu üç başın görevleri ise ayrı ayrı yaratmak, korumak ve yok etmektir.
              TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-2

Bu tek vücutta birleşmiş üç tanrıdan Brahma yaratıcı olanıdır. Dünyanın en uzun destanlarından biri olan ve içinde Hinduizm’in kutsal metni olarak kabul edilen ‘’Bhagavat Gita’’yı bulunduran Mahabharata’ya göre insanlığın ilk atasıdır. Yarattığı her varlığı OM sesi ile yaratmıştır. Brahma bu yüzden Ses Tanrısı olarak da anılır. Ve yine yarattığı her varlığa kendinden bir parça olan Atman’ı bırakmıştır. Semavi dinlerde de yaradan her yerdedir. İnsanın kalbinde, içinde bir yerlerdedir. İşte az önce bahsettiğim, Semavi olsun ya da olmasın tüm inanışların insanlığa aynı yolu göstermesine verebileceğim başka bir örnek daha.

Hindu inanışında tüm ruhlar bedenlerinin ölümünden sonra başka canlıların bedenlerinde yeniden hayat bulacaktır. Dünya üzerinde sürekli yenilenmiş olarak gezinecek, bir yaşamını insan olarak geçiren ruh, insan bedeni öldükten sonra örneğin bir balık olacak, balık ölünce maymun bedeninde can bulacak, bu şekilde farklı canlıların bedenlerinde sürekli bir hayat döngüsü içerisinde olacaktır. Ve bir gün Brahma’ya geri dönecektir. Ruhun yani Atman’ın Brahma’ya geri dönüşü o ruhun bedenler arasındaki yolculuğunun son bulması anlamına gelir. Ruh, Brahma’ya geri döndüğü zaman mutlak huzuru bulmuş sayılacaktır.     

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-3

Brahma’nın eşi Saraswati’dir. Saraswati "Vedaların Annesi" olarak anılan vedik bir tanrıçadır. Hindular, Brahma ve Saraswati’nin nimetlerini kaybetmenin insanlığın sonunu getireceğine inanırlar.

Araya OM ile ilgili birkaç bilgi sıkıştırmakta da fayda var. OM sesi az önce bahsettiğim gibi Brahma’nın yarattığı her varlık için söylediği bir mantra. Om sesi her yer de, var olan her şeyde tınlamaktadır.  Dilimizde OM olarak okunan bu mantra aslında A-U-M harflerinden oluşur. Bu üç harfi uzun ve yüksek sesli olarak söylediğinizde ortaya OM sesi çıkar. Orijinal sembolü ise eski Sanskrit alfabesinde bu üç harfin karşılığı ile yazımıdır. OM sesi evrenin kutsal sesi olarak kabul edilir. Yoga öğretilerinde mantra söylemek bir meditasyon yöntemidir. Devamlı olarak aynı tonda belirli bir mantrayı söylemek tek bir noktaya odaklanmayı ve dolayısıyla zihindeki düşünce dalgalanmalarını kontrol altına almayı sağlar. Bu yöntem bir çeşit sözlü meditasyon yöntemidir. OM mantrası Yoga öğretilerinde de kutsal mantra olarak kabul edilir. Tek başına OM sesi meditasyon için yeterli olabildiği gibi, uzun cümlelerden oluşan pek çok mantra da OM sesi ile başlamaktadır. Bu üç sesin her biri Brahma, Vishnu ve Shiva’yı da temsil eder.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-4

Gelelim Shiva’ya. Shiva bu üç tanrıdan "yok edici" sıfatını taşıyandır. Yok etmek tabiri burada kötü anlamda kullanılmamalıdır. Shiva’da diğer tanrılar gibi her zaman insanlığın iyiliği için savaşmıştır. Yok edicilik görevi iyiliği değil kötülüğü yok etmek amacını taşır. Bazı inanışlarda Shiva hem yok edici hem de yaratıcı olduğu söylenir. Yani bu inanışa göre Trimurti, Shiva tarafından yaratılmıştır. Shiva Vishnu’yu, Vishnu Brahma’yı, Brahma da geri kalan herşeyi yaratmıştır.  ‘’Şivacılık’’ adı verilen bir akımda Shiva yüce tanrı olarak kabul edilir. Diğer bütün tanrılar Shiva’ya bağlıdır. Shiva’nın iki oğlu vardır. Bunlardan biri savaş tanrısı Kartikeya diğeri ise en ikonik Hindu tanrılarından biri olan Ganesha’dır.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-5                                                            

Trimurti üçlemesinde anlatacağım son tanrı ise Vishnu. Vishnu bu üçlemede koruyucu olan tanrıdır. Bu dünyada düzen bozulduğu zaman Vishnu, Garuda’ya binerek dünyaya gelecek, düzeni yeniden kuracak ve geri dönecektir. Vishnu inanışa göre dünyaya 9 kez gelmiştir. Onuncu defada beyaz bir atın sırtında Güney Hindistan’a gelmesi beklenmektedir. Bu tanrının yeryüzünde çeşitli insan ve hayvan görünümlerinde indiğine inanılır. Sekizinci kez inişinde ise Hindu tanrılarından Krişna olarak inmiştir. Az önce bahsettiği ‘’Hulül/Avatar’’ inancına en güzel örnek Vishnu’nun avatarlarından Krişna ve Rama’dır. Genellikle bir kartalın üzerine binmiş 4 kollu ve mavi tenli olarak tasvir edilen Vishnu’nun üzerine bindiği kartal Garuda ‘’Kuşların Kralı’’ olarak anılır. Sansktirt dilinde "Garuda" kelimesi "kartal" anlamına gelir.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-6

Aslına bakacak olursanız Trimurti dışında sayacağımız tüm tanrılar bir şekilde Trimurti ile bağlantılıdır.

Trimurti haricinde kısaca bahsetmek istediğim tanrılardan biri Ganesha. Ganesha, Shiva ve tanrıça Parvati’nin oğludur. En ikonik Hindu tanrılarından biri olarak günümüzde Hinduizm inancını taşıyan toplumların yaşadığı yerlerde, en çok saygı gören tanrılardan biridir. Güç, kudret ve üstünlüğü sembolize eder. Vücudu insan vücudu, kafası ise fil kafasıdır. Kafasının fil şeklinde olması ile ilgili çeşitli hikayeler vardır. (Okumak isteyenler Mehmet Beden’in Dünya Dinlerinden Hinduizm isimli kitabından faydalanabilirler) Ganesha, Hinduizm'in bekçisi ve koruyucusudur. Hindu dinine mensup olmak isteyen bir kişi ilk olarak Ganesha’ya ibadet etmeli, ona dostluğunu sunmalı ve güvenini kazanmalıdır.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-7

Ganesha güç, kudret ve üstünlükten çok daha fazlasını sembolize eder. Fil kafası, kocaman bir karnı ve 4 kolu vardır.  Ganesha Hint tasvirleri içinde en çok sembolizm içerenidir.

-Fil kafası bilgelik sembolüdür.
-Kocaman karnı insanın hayatı boyunca başına gelmiş her kötü olayı sevgi ve farkındalık ile sindirebileceğini sembolize eder.
-Büyük kulakları her şeyi duyabildiği anlamına gelir.
-4 kolu 4 insani olguyu sembolize eder. Bunlar zihin, bilgi, ego ve vicdandır.
-Ganesha’nın fildişlerinden biri kırıktır. Bu dişin hikâyesine göre Ganesha Mahabharata’yı yazarken kalemi kırılır. Ganesha bunun üzerine dişini kırar ve yazmaya devam eder.
-Bazı tasvirlerde altında bir adet fare vardır. Bu fare cahilliği ve egoyu temsil eder.
-Bir elinde tuttuğu baltası insanların hayatında karşısına çıkan engellerin ortadan kaldırılmasını sembolize eder.
-Vücudunun duruşu OM mantrasını temsil eder.
-Elinde tutmakta olduğu lotus çiçeği ise ruhun evrimini tamamlamasını ve mutlak huzuru sembolize eder.

Ganesha yukarda saydıklarımız ve çok daha fazlası ile bugün bütün Hindu tapınaklarının sunaklarında, tüm kudretiyle kendisine saygıyla tapınan binlerce Hindu’nun dualarını kabul eder.

Üç tanrı "Trimurti"nin yanında üç tanrıça "Tridevi" vardır. Yani bu üç tanrının eşleri. Bunlar Parvati, Sarasvati ve Lakshmi’dir.
      TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-8

Parvati; Uma, Kali, Durga, Sati, Shakti gibi isimlerle de anılan bir tanrıça. Shiva’nın eşi ve Ganesha’nın annesidir. Pek çok kaynakta bu isimler farklı tanrıçalarmış gibi anlatılsa bile özünde hepsi aynı tanrıçanın farklı yönlerini sembolize eder.

Parvati- Uma ışığı ve güzelliği temsil eder. Hinduizm’de evli kadınlar, kocalarına uzun ömür ve sağlık vermesi için Parvati’ye tapınırlar. Parvati-Uma bu tanrıçanın güçlü yanıdır.
     
TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-9

Durga-Kali olarak anılan yönü ise Parvati’nin savaşması gereken yanıdır. Yani Parvati’nin yıkıcı gücünü temsil eder. Hindu Miti'nde dişil gücün  eril güce karşı kazandığı bir zaferdir. Efsane’ye göre tanrılar ‘’Asura’’ adındaki şeytani güçle bir türlü başa çıkamamış ve Himalayalar’ın kızına (Parvati) dualar etmişler. Duaları kabul olduğunda ortaya Tanrıça Durga çıkmış. Durga, Asura ile mücadele eder fakat bir süre sonra gücü tükenir. Her şey bitti zannedilir ve Asura zafer çığlıkları atmaya başlar. Tam bu sırada gökyüzünden ateşler düşmeye başlar. Korkunç bir gürültü çıkar. Tanrıça Durga’nın alnından bir ışık çıkmaya başlar ve böylece Kali kendini gösterir. Asura böylece sonsuza kadar savaşı kaybetmiştir.

Sarasvati, Brahma’nın eşidir. Vedaların Annesi olarak anılır. Çünkü kendisi öğrenme ve bilgeliğin tanrıçasıdır. Aynı zamanda müziğin ve sanatın da tanrıçasıdır. Bazı Hindular, baharın beşinci gününde ‘’Vasant Panchami’’ adı verilen bir festivali kutlarlar ve bunu Sarasvati’ye adarlar. Bu günü kutlayan Hindular, küçük bir çocuğa alfabeyi öğretirler.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-10

Son olarak Lakshmi, Vishnu’nun eşidir. Kendisi zenginlik, şans ve refahın tanrıçasıdır. Vishnu dünyaya Rama ve Krishna olarak indiğinde eşi Lakshmi onunla birlikte Rama’nın eşi Sita ve Krishna’nın eşi Rukmini olarak indi.
                      TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-11

Hindu düğünlerinde gelin ve damat için düzenlenen kutlamalar ve gerçekleştirilen ritüeller, Lakshmi ve Vishnu’nun karı- koca olarak aralarındaki ilişkiye ve evliliğe dayanmaktadır.

Bunlar haricinde öne çıkan birkaç tanrı ve tanrıça ise şöyledir:

-Varuna: Tabiat olaylarına hükmeden tanrıdır.
-Vayu: Rüzgar tanrısıdır.
-Ushas: Şafak tanrıçasıdır.
-Skanda: Savaş tanrısıdır.
-Surya ve Chandra: Surya güneş, Chandra ise ay tanrısıdır.
-Hanuman: Shiva’nın avatarı olduğu düşünülen maymun tanrıdır.
-Ganga: Ganj nehrinin tanrısıdır.
-Agni: Ateş tanrısıdır.
-Virabhadra: Shiva’nın avatarı olan tanrılardan bir tanesidir.

Shiva’nın eşinin babası kral Daksha Shiva’dan hoşlanmamaktadır. Kızının bu duruma çok üzüldüğünü gören Daksha kızının gönlünü almak için bir davet düzenler fakat bu davete Shiva’yı çağırmaz. Davetin ortasında kızı ile tartışmaya başlar ve bu durum davetlileri çok eğlendirir. Bunun üzerine gururu iyice kırılan kızı babasına artık bu bedende anılmak istemediğini söyler ve meditasyona oturur. İçinde yanmakta olan ateş yavaş yavaş tüm bedenini sarar ve oracıkta kendini yakarak intihar eder. Bu duruma çok üzülen ve öfkelenen Shiva, karısının intikamını almak için saçından bir tel kopartır ve bu telden en güçlü savaşçısını yaratır. Savaşçıya Virahbhadra ismini koyar. Sonrasında ise karısının intikamını alması için Virabhadra’yı Daksha’nın ve o davette bulunun herkesin üzerine salar. Yoga’da Savaşçı Pozu (Virabhadrasana 1,2,3) olarak anılan bu üç duruş Virabhadra’yı sembolize eder.

TANRILARIN ADASI BALİ BÖLÜM 1-HİNDU TANRILARI VE TANRIÇALARI-12

Tanrıların Adası'nı keşfe çıkmadan önce biraz Hindu gelenekleri ve yaşam tarzlarından da bahsedeceğim. İkinci bölümü yayınlamak için sabırsızlanıyorum. O zaman kadar sevgiyle kalın. 

NAMASTE
                                                                       

-
Yorum göndermek için Giriş Yapın veya Üye Olun

Yorumlar(0)

Yorumlar